1. صفحه اصلی
  2. مقالات ارز دیجیتال
  3. اصطلاحات بازار ارز دیجیتال
  4. ارز فیات (Fiat) چیست؟

ارز فیات (Fiat) چیست؟

ارز فیات (Fiat) چیست؟
لوگو علیرضا محرابی
ارز فیات (Fiat) چیست؟
اصطلاحات بازار ارز دیجیتال

ارز فیات(Fiat) یا پول فیات به عنوان پول قانونی شناخته می شود که ارزشش را از دولتی که آن را صادر کرده است می گیرد. پول فیات شامل پول کاغذی و سکه بوده و ارزش ان همانطور که گفته شد توسط دولتی که آن را چاپ می کند مشخص می شود. واژه فیات از یک واژه لاتین به همین نام گرفته شده است. کشورهای جهان از پول فیات به جای مبادلات پایاپای و کالای فیزیکی برای ارائه خدمات خرید کالا، سرمایه گذاری و سپرده گذاری استفاده می نمایند. ارز فیات را می توان جایگزین مناسبی برای استاندارد طلا و پول کالایی در نظر گرفت.

در واقع fiat یک ارز دولتی است که توسط کالای فیزیکی مانند طلا یا نقره پشتیبانی نشده، بلکه ارزشش از طریق رابطه بین عرضه و تقاضا و ثبات دولت صادرکننده، نشأت می گیرد. اکثر ارزهای کاغذی مدرن ارزهای فیات هستند، از جمله دلار آمریکا، یورو، پوند و دیگر ارزهای مهم جهانی. ارز فیات به بانک های مرکزی کشورها امکان کنترل بیشتری بر اقتصادشان می دهد، زیرا آن ها می توانند مقدار چاپ پول را کنترل کنند. ارزهای فیات فقط دارای ارزش هستند و دولت این ارزش را حفظ می کند. هیچ ابزاری برای تأمین پول به خودی خود وجود ندارد.

منشأ پیدایش پول فیات

مفهوم ارز فیات

انسان ها قبل از آن که سیستم اقتصاد به صورت امروزی و به طور پیچیده ای شکل گرفته باشد، در ابتدا چیزی به عنوان پول نداشتند. برای تبادل بین یکدیگر از کالا استفاده کرده و کالایی را با کالای دیگر بدون در نظر گرفتن ارزش کالا و تنها براساس نیازشان، مبادله می کردند. به این سیستم مبادله کالا با کالا یا پایاپای گفته می شد. با گذشت زمان و آزمون و خطای سیستم های مختلف مبادله، انسان ها به سیستم سکه طلا و نقره روی آوردند. اولین نمونه سکه ضرب شده در تاریخ ۶۴۰ پیش از میلاد در آناتولی غربی ضرب و مورد استفاده قرار گرفت. با گذشت زمان مردم به مبادله با سکه های طلا و نقره اعتماد کرده و از آن برای داد و ستد استفاده کردند.

اما سابقه اولین چاپ پول فیات به کشور چین باز می گردد که در آن زمان قابل تبدیل به واحدهای پولی دیگر از جمله نقره، طلا و ابریشم بود. در قرن 13 سیستم ارز فیات توسط امپراطوری مغول راه اندازی شد، سیستم پول فیات در قرن 17 وارد قاره اروپا شده و در کشورهای دیگری همچون هلند و سوئد مورد استفاده قرار گرفت.  اما از آنجا که سیستم فیات در کشور سوئد با شکست مواجه شد، استاندارد نقره را جایگزین آن کردند. کم کم سیستم ارز فیات به فرانسه نو و همچنین مستعمرات آمریکای شمالی رسید و از این سیستم ارزی برای مبادلات و انتقال دارایی در معاملات استفاده شد. ایالات متحده آمریکا که در ابتدای قرن بیستم مجددا سیستم کالایی را جایگزین پول فیات کرده بود و از سال 1933 به بعد مبادله طلا با پول های کاغذی را متوقف کرده بود، نهایتا در سال 1972 میلادی، (همزمان با ریاست جمهوری ریچارد نیکسون)، با کنارگذاشتن استاندارد طلا از پول فیات برای سیستم پولی خود استفاده کرد.

آنچه که باعث اهمیت ارزهای فیات در جهان شد این بود که دولت ها و بانک های مرکزی به واسطه این ارزها سعی کردند اقتصاد خود را از بدترین اثرات طبیعی توسعه و رکودهای چرخه تجاری محافظت کنند.

تفاوت پول کالایی با پول فیات در ارزش ذاتی آن هاست. پول کالایی دارای ارزش ذاتی بوده و ارزش ذاتی خود را از موادی که از آن ساخته شده است، مانند سکه های طلا و نقره می گیرد. در مقابل پول Fiat فاقد ارزش ذاتی است. ارزش پول فیات از وعده دولت صادرکننده اش نشات می گیرد.

دلیل شکل گیری ارز فیات بدون پشتوانه چه بود؟ 

دلیل شکل گیری ارز فیات

با اینکه سیستم استاندارد طلا توانسته بود بسیاری از مشکلات معاملات تجاری را حل کند و از سوی دیگر هر کسی نیز می توانست به راحتی پول های خود را به طلا تبدیل کند و تجار و بازرگانان از آن برای مبادلات بین المللی استفاده می کردند و با تمام مزیت های دیگر سیستم استاندارد طلا، این سیستم نتوانست ماندگاری خود را حفظ کند. آنچه که به عنوان دلایل عدم ماندگاری سیتم استاندارد طلا عنوان می شود، عبارتند از: 

  • معدن های جدید طلا به شدت کمیاب شدند.
  • مردم طلاهای خود را احتکار کردند و به کمبود آن دامن زدند.
  • نرخ طلا که در ابتدا به صورت نرخ ثابتی تعریف شده بود اجرا نشد و به این دلیل نرخ طلا  به صورت محاسبه ای باقی ماند.
  • با شروع جنگ جهانی ذخایر مالی کشورها با کمبود مواجه شد.

در کنار این عوامل از آنجا که کار با این سیستم نیز به مرور سخت شد، سیستم استاندارد طلا در دهه 80 میلادی از بین رفته و پول های بدون پشتوانه جایگزین آن شد. 

مزایای استفاده از پول فیات چیست؟

  1. مقرون به صرفه بودن و نیاز به هزینه کمتر برای تولید پول فیات
  2. کمبود و نبود ذخایر طلا روی آن اثر ندارد
  3. انعطاف پذیری پول فیات در بحران های اقتصادی
  4. در اختیار قراردادن قدرت زیاد به دولت ها و بانک های مرکزی در ارزهای فیات با اقتصاد قوی
  5. پول فیات اگر بتواند نقش های مورد نیاز اقتصاد یک کشور (یعنی نقش ذخیره ارزش، ارائه حساب عددی و تسهیل مبادله)، را در واحد پولی خود ذخیره کند، می تواند به عنوان یک ارز خوب عمل کند.
  6. از پول فیات می توان در مبادلات بین المللی استفاده کرد. چرا که تبدیل به واحد پول تجاری شده است. 
  7. عرضه پول فیات توسط بانک های مرکزی و دولت ها کنترل می شود (برعکس ارزهای دیجیتال)و دلیل آن هم این است که پول فیات مانند طلا یک منبع کمیاب یا ثابت نیست. این کنترل عرضه به دولت ها امکان می دهد تا قدرت مدیریت متغیرهای اقتصادی مانند عرضه اعتبار، نقدینگی، نرخ بهره و سرعت پول را داشته باشند.

معایب استفاده از پول فیات چیست؟

  1. تورم: تورم همزمان با تولد پول فیات با آن همراه شد. به همین دلیل تورم موجب شد که آمار افراد فقیر در جامعه افزایش یابد. چرا که تورم به افرادی که حقوق ثابت دارند، ضرر زده و موجب کاهش قدرت خرید آنها می شود. 
  2. افزایش بیش از حد نقدینگی: زمانی که حجم نقدینگی با میزان تولید کالا و خدمات متناسب نباشد، اعتبار پول های بدون پشتوانه ضرر می کند. چرا که با افزایش نقدینگی، تقاضا نیز افزایش می یابد و اگر عرضه مناسبی برای تأمین این تقاضاها نباشد، تورم افزایش می یابد.
  3. از بین رفتن دولت ها: با از بین رفتن دولت ها، پول های بدون پشتوانه در خطر هستند. چون دولت ها هستند که به اعتبار و ارزش پول های بدون پشتوانه کمک می کند. پس اگر دولتی در میان نباشد، ارزش پول ملی از بین خواهد رفت.
  4. ایجاد حباب در پول فیات: با توجه به عرضه نامحدود آن توسط دولت ها، فرصت های بیشتری برای ایجاد حباب با پول فیات وجود دارد.
  5. وابسته بودن ارزش فیات به سیاست: ارزش پول فیات بستگی به سیاست های مالی و مقررات دولتی توسط دولت صادرکننده اش دارد. سیاست پولی غیرمسئولانه می تواند منجر به تورم، حتی تورم بیش از حد یک ارز فیات شود.

چرا اقتصادهای مدرن از پول فیات حمایت می کنند؟

حمایت اقتصادهای مدرن از ارز فیات

دلیل استفاده اقتصادهای مدرن از fiat انعطاف پذیری و ارائه قدرت مدیریت به دولتمردان کشورهاست که به واسطه این انعطاف پذیری می توانند ارزهای خود را مدیریت کرده، سیاست های پولی را تعیین کرده و بازارهای جهانی باثباتی را ایجاد نمایند.همچنین امکان بانکداری جزء به جزء وجود دارد. به این معنا که به بانک های تجاری اجازه می دهد مقدار پول موجود را برای پاسخگویی به تقاضای وام گیرندگان چند برابر کنند.

چه جایگزینی برای ارز فیات وجود دارد؟

امروزه تقریبا همه کشورها دارای پول قانونی (ارز فیات) هستند. با وجود اینکه شما می توانید طلا و سکه بخرید و بفروشید، اما این سکه ها به ندرت برای خریدهای روزمره استفاده می شوند و بیشتر به عنوان یک دارایی که قابلیت ذخیره سازی دارد استفاده می شوند.

حتی ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین در دهه گذشته به عنوان چالشی برای ماهیت تورمی ارزهای فیات ظاهر شده و مورد علاقه و پذیرش قرار گرفته و از اقبال خوبی هم برخوردار بودند، نیز معنای سنتی پول و ارز فیات را ندارند.

فیات چگونه کار می‌کند؟

به دو دلیل پول فیات می‌تواند دارای ارزش باشد: یا بر سر میزان ارزش آن، طرفین تراکنش به توافق رسیده‌اند و یا این که ارزش آن توسط دولت صادرکننده حفظ می شود. دولت‌ها در طول تاریخ، با استفاده از کالاهای ارزشمند مانند طلا و نقره، پولی که امکان تبدیل آن به یک کالای ارزشمند وجود داشت را چاپ می‌کردند و یا سکه می‌ساختند. ولی فیات فاقد قابلیت تبدیل می باشد.

فیات با خطر کاهش ارزش به دلیل تورم مواجه است، زیرا فاقد پشتوانه فیزیکی می باشد و حتی این احتمال وجود دارد که ارزش خود را در صورت رخ دادن ابرتورم (hyperinflation)  به کلی از دست بدهد. در صورتی که ارز ملی یک کشور توسط مردم مورد مقبولیت واقع نباشد، ارزش آن از بین خواهد رفت. در حالی که پولی با پشتوانه‌ طلا دارای ارزش ذاتی می باشد، زیرا در بازار همواره برای طلا در صنایعی مانند تزئینات، جواهرات، تولید وسایل الکترونیک، وسایل نقلیه هوافضا و رایانه‌ها تقاضا وجود دارد.

دلار آمریکا هم به عنوان یک ارز فیات و هم به عنوان پول قانونی که با استفاده از آن می‌توان بدهی‌های عمومی و خصوصی را پرداخت کرد، به حساب می‌آید. منظور از پول قانونی (Legal Tender)  ارزی ست که توسط دولت قانونی اعلام می‌شود. بسیاری از دولت‌ها ابتدا اقدام به صدور یک پول فیات می کنند و سپس آن را به استانداردی برای پرداخت بدهی تبدیل می کند و به این ترتیب پول فیات را تبدیل به پول قانونی می‌کنند.

در اوایل تاریخ ایالات متحده، طلا و در بعضی موارد نقره پشتوانه ارز این امکان تبدیل ارز به طلای دولتی توسط دولت فدرال از بین رفت. استاندارد طلا در سال ۱۹۷۱ به کلی کنار رفت و همچنین ارسال طلا به کشورهای خارجی که در ازای دریافت ارز آمریکا انجام می‌شد، نیز پایان یافت. از آن زمان تاکنون «اعتماد کامل و اعتبار دولت ایالات متحده»، پشتوانه دلارهای آمریکا بوده است. در گذشته روی دلارها عبارت "دلار، پول قانونی (Legal Tender)  برای پرداخت تمام بدهی‌های عمومی و خصوصی است، ولی در هر شعبه از بانک فدرال رزرو یا در خزانه‌داری ایالات متحده، امکان تبدیل آن به پول مشروع (Lawful Money) وجود ندارد."

از این رو امروزه دلارهای آمریکا را می توان Legal Tender در نظر گرفت و نه Lawful Money که امکان تبدیل آن به طلا، نقره یا هر نوع کالای دیگری وجود دارد.

شباهت و تفاوت ارز دیجیتال با فیات چیست؟

شباهت و تفاوت ارز دیجیتال با ارز فیات چیست؟

تنها وجه تشابه فیات و کریپتوکارنسی این است که هر دو فاقد پشتوانه فیزیکی می باشند. کنترل پول فیات توسط بانک‌های مرکزی و دولت‌ها کنترل می‌شود، در حالی که رمز ارزها به دلیل وجود یک دفتر کل توزیع شده به نام بلاک چین، دارای ساختاری غیر متمرکز می باشند. این دو نوع دارایی، نحوه تولید کاملا متفاوتی با یکدیگر دارند. ارز دیجیتال بیت کوین، مانند اکثر رمز ارزها، یک موجودی کنترل شده و محدود دارد، در حالی که بانک‌ها می‌توانند با توجه صلاح دیدشان برای اقتصاد کشور و بدون هیچ پیش نیازی، هر مقدار از ارز فیات را تولید کنند.

کریپتوکارنسی ها پول های دیجیتالی هستند که فاقد معادل فیزیکی می باشند و برای آنها مرزی تعیین نشده است. بنابراین محدودیت‌های کمتری برای انجام تراکنش‌های بین ‌‌المللی دارند. همچنین تراکنش‌های ارزهای دیجیتال برگشت‌ناپذیر هستند و دنبال کردن و پیگیری امور مالی رمز ارزها با توجه به ماهیت آنها، در مقایسه با فیات بسیار دشوارتر خواهد بود. در حال حاضر، بازار ارزهای دیجیتال در مقایسه با بازارهای سنتی خیلی کوچک‌تر و در نتیجه پرنوسان تر است.

نتیجه گیری

سابقه پول فیات به قرن ها قبل باز میگردد. کشور چین اولین کشوری بود که پول فیات را چاپ و از آن برای مبادلات استفاده کرد. سیستم پول فیات در کنار تمام مزایایی که برای اقتصاد جوامع ایجاد کرد، از جمله مقرون به صرفه بودن و هزینه تولید پایین، اما دارای معایبی نیز هست که مهمترین آن تورم است. ارز فیات با ارز دیجیتال تفاوت های بسیاری دارد. از جمله اینکه ماهیت ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز بوده و توسط هیچ نهاد ثالث و یا دولتی کنترل نمی شوند.

در این باره بیشتر بخوانید

نظر بدهید

شماره موبایل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

0 دیدگاه

7 نفر این مطلب برایشان مفید بوده است.
0 نفر این مطلب برایشان مفید نبوده است.
در صورت کند بودن سایت فیلترشکن خود را خاموش کنید
×بستن صفحه
پشتیبان فروش(شایان ابراهیمی)
موبایل 009304891085
موبایل 009304891085
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @09304891085
داخلی 101
پشتیبان فروش(فائزه تهرانی)
موبایل 09101364784
موبایل 09927779006
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_104
داخلی 104
پشتیبان فروش(فائزه تهرانی)
موبایل 09304890560
موبایل 09927779003
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_104
داخلی 104
پشتیبان فروش(نازنین اسدی)
موبایل 009927779050
موبایل 009927779050
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_105
داخلی 105
پشتیبان فروش(پریسا متولی)
موبایل 09192757633
موبایل 09927779005
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_29
داخلی 106
پشتیبان فروش(ایمان پوراسماعیلی)
موبایل 09909400064
موبایل 09909400064
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_por107
داخلی 107
پشتیبان فروش(ایمان پوراسماعیلی)
موبایل 09927779040
موبایل 09927779040
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_por
داخلی 107
پشتیبان فروش(علیرضا سجده)
موبایل 009304891628
موبایل 009304891628
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1_114
داخلی 114
پشتیبان فروش(سارا کیانی)
موبایل 009304890686
موبایل 009304890686
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1_117
داخلی 117
پشتیبان فروش(سارا کیانی)
موبایل 009927779030
موبایل 009927779030
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_2_117
داخلی 117
پشتیبان فروش(یوسف فرخنده)
موبایل 09909400054
موبایل 09909400054
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_2_118
داخلی 118
پشتیبان فروش(یوسف فرخنده)
موبایل 09194198792
موبایل 09194198792
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_33
داخلی 118
پشتیبان فروش(یوسف فرخنده)
موبایل 009304891297
موبایل 009304891297
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_2_118
داخلی 118
اطلاعات تماس(دفتر فروش)
تلفن 021-22021030
تلفن 021-22021040
بدون پیش شماره 90001030
اینستاگرام @alireza.mehrabii
کانال تلگرام @alirezamehrabi_com