نحوه تهیه صورت تغییرات در حقوق مالکانه

نحوه تهیه صورت تغییرات در حقوق مالکانه

حقوق مالکانه (یا حقوق صاحبان سهام) به زبان ساده و به طور خلاصه به این صورت تعریف می‌شود که اگر یک شرکت تمامی دارایی‌های خود (اعم از مشهود یا غیرمشهود) را به فروش رسانده و به پول نقد تبدیل کند همچنین تمامی بدهی‌های خود (اعم از جاری یا غیرجاری) را پرداخت کند؛ آن چیزی که باقی می‌ماند، حقوق صاحبان سهام است. به زبان دیگر، وقتی شما سهام یک شرکت را می‌خرید، به نسبت سهامی که از آن شرکت در اختیار دارید، مالک آن محسوب می‌شوید. یعنی اگر فرضاً 10 هزار عدد سهم از شرکت ملی مس ایران (با نماد فملی) را خریداری کنید. چون تعداد کل سهام این شرکت 101 میلیارد و 400 میلیون عدد سهم است. شما مالک درصد کوچکی از این شرکت هستید، درصورتی که شرکت تمامی دارایی‌های خود را به فروش برسانید و بدهی‌های خود را صاف کنید، به اندازه درصد مالکیت‌تان از شرکت، مالک آن چیزی هستید که باقی‌مانده است.

انواع بخش های حقوق مالکانه 

  • سرمایه
  • افزایش سرمایه در جریان
  • صرف سهام
  • صرف سهام خزانه
  • اندوخته قانونی
  • سایر اندوخته‌ها
  • مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها
  • تفاوت تسعیر ارز عملیات خارجی
  • سود (زیان) انباشته
  • سهام خزانه

هر کدام از این بخش‌ها را در مطلب ترازنامه به صورت کامل تعریف کرده‌ایم.

صورت تغییرات در حقوق مالکانه، یکی از گزارش‌هایی است که همراه صورت‌های مالی یک شرکت منتشر می‌شود. در این گزارش (همانطور که از اسمش هم پیداست)، تغییرات حقوق مالکانه شرکت با جزئیات و به صورت دقیق گزارش می‌شود. به زبان ساده‌تر؛ در این سند اعلام می‌شود که در شروع دوره‌ی شرکت چه مقدار حقوق مالکانه در چه محل‌هایی داشته است و در طی دوره، این موارد چگونه تغییر کرده‌اند.

یعنی شرکت در این گزارش اعلام می‌کند که حقوق مالکانه در شروع سال مالی گذشته چه مقداری بوده، در طی سال مالی قبل چگونه تغییر کرده و در این دوره (سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه یا یکساله) این حقوق مالکانه، چگونه تغییر کرده است. در اصل حقوق مالکانه یکی از اصولی است که در تحلیل بنیادی شرکت های بورسی مورد ارزیابی قرار می گیرد. 

تشکیل صورت تغییرات در حقوق مالکانه 

در نمودار زیر به زبان ساده و مختصر، آن‌چه در این گزارش از صورت مالی‌های شرکت ارائه می‌شود را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد:

صورت تغییرات در حقوق مالکانه

به صورت کلی می‌توانیم این گزارش را به سه قسمت تقسیم کنیم:

  • مجموع حقوق مالکانه در ابتدای سال مالی گذشته
  • تغییرات حقوق مالکانه در سال مالی گذشته
  • تغییرات حقوق مالکانه در دوره مالی جدید (سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه و یکساله)

در ادامه هر قسمت را با جزئیاتش توضیح می‌دهیم.

۱. مجموع حقوق مالکانه در ابتدای دوره 

 

صورت تغییرات در حقوق مالکانه

 

همانطور که در تصویر بالا می‌بینید این بخش شامل چند ردیف و ستون مختلف است. ستون‌های این جدول، همان موارد حقوق مالکانه است که در بالا آن‌ها را نام بردیم. به صورت کلی این بخش از این گزارش نشان می‌دهد که حقوق مالکانه شرکت، در ابتدای سال مالی گذشته چگونه بوده است.

در ردیف اول این بخش، مقدار هر کدام از بخش‌های حقوق مالکانه جداگانه نوشته می‌شود و در انتها مجموع آن‌ها گزارش می‌شود. ردیف بعدی مربوط به اصلاح اشتباهاتی است که شرکت (عمدا یا سهوا) در ترازنامه خود آورده است و در این ردیف آن‌ها را تصحیح می‌کند. ردیف بعدی مربوط به تغییراتی است که در حسابداری شرکت اتفاق افتاده و مربوط به تغییرات قوانین و مقررات است. در ردیف انتهایی این بخش، مقادیر هر ستون باهم جمع می‌شود و در ستون انتهایی هم، جمع همه این موارد محاسبه می‌شود. عددی که در ردیف آخر و در ستون جمع کل آورده می‌شود، مجموع حقوق مالکانه شرکت، در شروع سال مالی گذشته است. این مقدار را می‌توانید در ترازنامه شرکت هم (در صورتی که اصلاحی اتفاق نیفتاده باشد) در بخش مربوط به حقوق مالکانه در شروع سال مالی مشاهده کنید. 

۲. تغییرات حقوق مالکانه در سال مالی گذشته 

در این بخش تغییرات حقوق مالکانه شرکت در طول سال مالی قبل، توضیح داده می‌شود. در واقع ،بخش قبل به ما می‌گوید که در شروع سال مالی قبل، حقوق مالکانه شرکت، چه مقدار بوده است و در این بخش متوجه می‌شویم که این مقدار در طول سال مالی چگونه تغییر کرده است.

 

صورت تغییرات در حقوق مالکانه

 

همان‌طور که در تصویر زیر مشخص شده است، این بخش را می‌توانیم برای بررسی بهتر، به سه زیر بخش تقسیم کنیم. 

 

صورت تغییرات در حقوق مالکانه

 

  • زیر بخش اول: در ردیف اول، مشخص می‌شود که شرکت در سال مالی گذشته چه مقدار سود یا زیان انباشته داشته است. در دو ردیف دیگر مثل بخش قبلی، اصلاحیه‌ها یا تغییرات در قوانین و مقررات روی سود (زیان) انباشته، اعمال می‌شود و در نهایت در ردیف سوم این مقادیر باهم جمع می‌شوند.
  • زیر بخش دوم: در این بخش مابقی اقلام سود و زیان شرکت بعد از کسر مالیات گزارش می‌شود و در ردیف انتهای این بخش، مجموع زیربخشی قبلی با این بخش جمع می‌شود.
  • زیر بخش سوم: در این زیربخش، سود سهام مصوب که بین سهام‌داران تقسیم شده است، افزایش سرمایه‌ای که شرکت در دستور کار خود قرار داده یا در حال پیگیری آن است، خرید یا فروش سهام خزانه و سود حاصل از آن، انتقال حقوق مالکانه به سود انباشته، تخصیص اندوخته قانونی و سایر اندوخته‌ها به ترتیب مشخص می‌شود و در ردیف انتهایی، مجموع این موارد حساب می‌شود.

نکته مهم درباره این بخش این است که اگر شرکت، افزایش سرمایه از محل سود انباشته، داشته باشد، این مقدار در بخش افزایش سرمایه اضافه شده و از سود انباشته کم می‌شود. به عنوان مثال اگر شرکت 2000 میلیارد افزایش سرمایه از محل سود انباشته، داشته باشد، در ر دیف مربوط به افزایش سرمایه و ستون سرمایه، مبلغ 2000 میلیارد نوشته شده و در همان ردیف، 2000 میلیارد از ستون سود انباشته کم شده است.

۳. تغییرات حقوق مالکانه در دوره حاضر

منظور از دوره در این قسمت می‌تواند دوره سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه یا یکساله مالی باشد که شرکت‌ها موظف هستند در آن‌ها صورت مالی خود را گزارش کنند. به عنوان مثال؛ اگر درحال مطالعه صورت مالی شش ماهه سال 99 یک شرکت باشید، دو بخش قبلی به ترتیب مربوط به حقوق مالکانه شرکت در ابتدای سال مالی قبل (مثلا اول فروردین 1398) و تغییرات آن در طی سال مالی 1398 است.

ردیف‌های این بخش مثل بخش ب (تغییرات حقوق مالکانه در سال مالی گذشته) است. و در انتها مجموع این تغییرات با مقدار مجموع تغییرات سال قبلی محاسبه می‌شود که در نهایت در ردیف آخر و ستون آخر، جمع حقوق مالکانه در انتهای دوره مشخص می‌شود. همان طور که گفته شد شرکت ها موظف هستند در زمان های مشخصی، صورت مالی حقوق مالکانه خود را گزارش دهند. برای اینکه با روند محاسبه و پارامترهای اثرگذار بر حقوق مالکانه آشنا شوید، می توانید آموزش پیشرفته تحلیل بنیادی بورس در سایت را مطالعه کنید. 

 

در این باره بیشتر بخوانید

2 نفر این مطلب برایشان مفید بوده است.
0 نفر این مطلب برایشان مفید نبوده است.
×
پشتیبانی فروش (آقای میرانی)
واتساپ 09034561556
تلگرام @Armteam_admin_21
داخلی 116
پشتیبانی فروش (خانم فرامرزی)
واتساپ 09101364784
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 102
پشتیبانی فروش (خانم منصوری)
واتساپ 09304891085
تلگرام @Armteam_admin_9
داخلی 104
پشتیبانی فروش (خانم علیپور)
واتساپ 09192353887
تلگرام @Armteam_admin_27
داخلی 105
پشتیبانی فروش (خانم طاهر)
واتساپ 09304891297
تلگرام @Armteam_admin_8
داخلی 103
پشتیبانی فروش (خانم حسنی)
واتساپ 09104737258
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 101
پشتیبانی فروش (خانم جعفری)
واتساپ 09104738165
تلگرام @Armteam_admin_16
داخلی 109
پشتیبانی فروش (آقای فرشاد)
واتساپ 09026762179
تلگرام @Armteam_admin_18
داخلی 107
شماره تماس دفتر
شماره تماس دفتر