1. صفحه اصلی
  2. مقالات بورس
  3. تحلیل بنیادی
  4. معرفی کامل موضوع حق تقدم در بازار بورس ایران

معرفی کامل موضوع حق تقدم در بازار بورس ایران

معرفی کامل موضوع حق تقدم در بازار بورس ایران

حق تقدم سهام یکی از مواردی است که بعد از افزایش سرمایه شرکت‌ها از محل آورده نقدی سهامداران را درگیر خود می‌کند. همانطور که می دانید هنگامی که یک شرکت افزایش سرمایه می دهد، به نسبت درصد افزایش سرمایه تعداد سهام آن نیز افزایش پیدا می کند. به دلیل اینکه سهامداران در حفظ حقوق و منافع خود اولویت دارند انتظار می‌رود بعد از افزایش سرمایه درصد مالکیت آن ها حفظ شود، به همین دلیل این حق برای سهامداران در نظر گرفته می شود که در صورت افزایش سرمایه به آن ها حق تقدم تعلق میگیرد. به طور مثال اگر شرکتی 50% افزایش سرمایه از محل آورده نقدی انجام دهد به ازای هر 2 سهم 1 حق تقدم به سهامداران تعلق می گیرد.

نحوه استفاده از حق تقدم

بعد از افزایش سرمایه و تقسیم سهام حق تقدم بین سهامداران، در یک بازه زمانی دو ماهه (مهلت پذیره نویسی) امکان معامله حق تقدم وجود دارد. سهامداران می‌توانند یکی از دو روش زیر را انتخاب کنند:

  • سهامدارانی که قصد شرکت در افزایش سرمایه را دارند و مبلغ اسمی حق تقدم را پرداخت و حق تقدم خود را به سهم تبدیل می کنند.
  • کسانی که نمی‌خواهند در افزایش سرمایه شرکت کنند، می‌توانند سهام حق تقدم خود را در این دو ماه بفروشند.

دامنه نوسان سهام حق تقدم، در شرکت‌های بورسی 20 درصد است و در شرکت‌های فرابورسی همانند دامنه نوسان شرکت است. برای اطلاع از جچزئیات کامل حق تقدم می توانید از تحلیل بنیادی به زبان ساده استفاده کنید. 

چگونه حق تقدم را به نماد اصلی تبدیل کنیم؟

بعد از بازگشایی نماد پس از افزایش سرمایه، در سایت کدال (اینجا کلیک کنید)، شما می‌توانید با جست و جوی نماد مورد نظر اطلاعیه‌ای تحت عنوان "مهلت استفاده از حق تقدم" مشاهده کنید.

در این اطلاعیه، شرکت نام شعبه، شماره حساب شرکت و مهلت استفاده از حق تقدم که معمولاً دو ماه پس از بازگشایی نماد حق تقدم سهم است را مشاهده می‌کنید.

برای پرداخت مبلغ اسمی، سهامداری که می‌خواهد در افزایش سرمایه شرکت کند تا انتهای دوره تاریخی که در اطلاعیه منتشر شده از سوی شرکت زمان دارد که به ازای هر عدد برگه حق تقدم، مبلغ ارزش اسمی سهم یا همان 1000 ريال را به حساب اعلام شده شرکت، با شناسه واریز کد ملی دارنده سهام حق تقدم واریز کند و فیش واریزی را به همراه گواهی حق تقدم سهم برای شرکت ارسال کند.

عموماً شرکت‌ها گواهی حق تقدمی را می‌خواهند که حاصل از افزایش سرمایه باشد یعنی، گواهی حق تقدمی را برای شرکت باید ارسال کرد که برای حق تقدمی است که در ازای افزایش سرمایه به سهامدار تعلق گرفته است نه آن تعداد سهم که در مدت استفاده از حق تقدم سهامدار خریده و به تعداد حق تقدمش اضافه کرده است.

توصیه می  کنیم برای اطلاعات بیشتر و اطمینان خاطر، همواره قبل از واریز وجه با اداره امور سهام شرکت مورد نظر تماس حاصل کرد. پس از ارسال مدارک، معمولاً بین چهار تا شش ماه زمان می‌برد که سهام حق تقدم به سهام اصلی تبدیل شود.

اگر از حق تقدم استفاده نکنیم چه می‌شود؟

در صورتی که سهامدار نه مبلغ اسمی هر سهم را به حساب شرکت واریز کند و نه آن را در مهلت مقرر بفروشد. اختیار استفاده از حق تقدم خود را از دست می‌دهد و در اختیار شرکت می‌گذارد. عموماً شرکت‌ها حق تقدم استفاده نشده را یا به صورت معامله بلوک و یا به صورت پذیره نویسی عمومی به فروش می‌رسانند.

در حالت معامله بلوک شرکت تعداد بالایی از حق تقدم‌های خود را با قیمت کمتر، به یک شرکت دیگر می‌فروشد و در صورت پذیره نویسی عمومی که هر دو از طریق سایت کدال به اطلاع عموم می‌رسد، افراد می‌توانند در مهلت مشخص شده در طرح پذیره نویسی عمومی شرکت کنند. با این کار شخص هنگام خرید هر سهم حق تقدم، علاوه بر پرداخت قیمت آن سهم در بازار، مبلغ 1000 ریال اسمی آن سهم را نیز درجا پرداخت می‌کند.

حق تقدم به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

درواقع هرکس که در هنگام بسته شدن سهم برای افزایش سرمایه، سهامدار شرکت باشد، به میزان سهامی که در اختیار دارد و درصد افزایش سرمایه شرکت، تعدادی سهام حق تقدم دریافت می‌کند.

حق‌ تقدم سهم که به هر سهامدار داده می‌شود، به شکل نماد «+ح» نمایش داده می‌شود که نشان دهنده این است که سهم مورد نظر، افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی سهامداران داده است. مثلاً ممکن است شما در پرتفوی خود سهم فملی (نماد شرکت ملی صنایع مس ایران) را داشته باشید، پس از چند روز بسته بودن سهم، در سبد سرمایه‌گذاری‌تان نماد فملیح را ببینید که این نشان از تعلق گرفتن حق تقدم به شماست.

قیمت حق تقدم چگونه تعیین می‌شود؟

می دانیم قیمت جدید سهم بعد از افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی سهامداران از روش زیر محاسبه می‌شود:

قیمت نماد حق تقدم سهم هم در روز بازگشایی، با همین قیمت جدید سهم قیمت گذاری می‌شود اما با بازگشایی می‌تواند کم یا زیاد شود، نحوه معامله حق تقدم همانند نماد اصلی سهم است.

ارزش حق تقدم چگونه مشخص می‌شود؟

میزان ارزشمندی حق تقدم را از فرمول زیر بدست می‌آوریم:

که قیمت نماد اصلی بعد از افزایش سرمایه از فرمول زیر محاسبه می‌شود:

مثلا اگر فملی 200% افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی سهامداران در دستور کار خود داشته باشد و قیمت پایانی آن سهم 54000 ریال باشد، قیمت بعد از افزایش سرمایه به صورت زیر محاسبه می‌شود:

18667 ريال = قیمت نماد اصلی بعد از افزایش سرمایه

علاوه بر ارزش حق تقدم، می‌توان سود حاصله از خرید حق تقدم را هم تعریف کرد که از فرمول زیر محاسبه می‌شود.

قیمت روز حق تقدم - قیمت روز سهام =  سود حاصله از خرید حق تقدم

هرچه  سود حاصله از خرید حق تقدم بیشتر باشد، ارزش سرمایه‌گذاری در آن حق تقدم بیشتر است.

سود حاصله از خرید حق تقدم، بهترین معیار برای مقایسه بین ارزشمندی سرمایه گذاری در حق تقدم است. هرچه سود بیشتر باشد یعنی فاصله بین قیمت نماد اصلی و حق تقدم بیشتر است و سرمایه گذاری در این حق تقدم ارزشمندتر است.

اگر سود حاصله از خرید حق تقدم منفی باشد، نشان می‌دهد قیمت حق تقدم از نماد اصلی بیشتر شده که عموماً این فاصله بین این دو قیمت در بازه دوماهه تعدیل می‌شود و قیمت نماد اصلی حداقل به قیمت نماد حق تقدم می‌رسد. برای آشنایی بیشتر با این مفهوم می توانید از آموزش صفر تا صد تحلیل بنیادی بورس استفاده کنید. 

مثلاً برای نماد حکشتی، قیمت پایانی سهم 65300 ريال و قیمت پایانی حق تقدم 49000 ريال است.  سود حاصله از خرید حق تقدم به شکل زیر محاسبه می‌شود:

ارزش حق تقدم هم به صورت زیر محاسبه می‌شود:

64300 ريال= 1000 - 65300 = ارزش حق تقدم

در این باره بیشتر بخوانید

0 نفر این مطلب برایشان مفید بوده است.
0 نفر این مطلب برایشان مفید نبوده است.
×
پشتیبانی فروش (خانم حسنی)
موبایل 09104737258
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 101
پشتیبانی فروش (خانم جعفری)
موبایل 09104738165
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_16
داخلی 109
پشتیبانی فروش (خانم طاهر)
موبایل 09304891297
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_8
داخلی 103
سبد گردانی (آقای کمالی)
موبایل 09933656387
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_11
داخلی 206
پشتیبانی فروش (خانم علیپور)
موبایل 09192353887
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_27
داخلی 105
سبد گردانی (آقای اشتری)
موبایل 09304891628
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_7
داخلی 201
پشتیبانی فروش (آقای میرانی)
موبایل 09034561556
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_21
داخلی 116
پشتیبانی فروش (خانم منصوری)
موبایل 09304891085
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_9
داخلی 104
پشتیبانی فروش (آقای فرشاد)
موبایل 09026762179
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_18
داخلی 107
پشتیبانی فروش (خانم فرامرزی)
موبایل 09101364784
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 102
شماره تماس دفتر
شماره تماس دفتر