1. صفحه اصلی
  2. مقالات بورس
  3. تحلیل بنیادی
  4. حق تقدم سهام چیست؟

حق تقدم سهام چیست؟

حق تقدم سهام چیست؟
لوگو علیرضا محرابی
حق تقدم سهام چیست؟
تحلیل بنیادی

حق تقدم سهام یکی از مواردی است که بعد از افزایش سرمایه شرکت ها از محل آورده نقدی، سهامداران را درگیر خود می کند. همانطور که می دانید هنگامیکه یک شرکت افزایش سرمایه می دهد، به نسبت درصد افزایش سرمایه تعداد سهام آن نیز افزایش پیدا می کند. به دلیل اینکه سهامداران در حفظ حقوق و منافع خود اولویت دارند، انتظار می رود بعد از افزایش سرمایه درصد مالکیت آن ها حفظ شود؛ به همین دلیل این حق برای سهامداران در نظر گرفته می شود که در صورت افزایش سرمایه از محل مطالبات یا آورده نقدی، به آن ها سهام حق تقدم تعلق گیرد. به طور مثال اگر شرکتی 50 درصد افزایش سرمایه از محل آورده نقدی انجام دهد، به ازای هر 2 سهم 1 حق تقدم به سهامداران تعلق می گیرد.

نحوه استفاده از حق تقدم سهام

حق تقدم سهام چیست

بعد از افزایش سرمایه و تقسیم سهام حق تقدم بین سهامداران، در یک بازه زمانی دو ماهه (مهلت پذیره نویسی) امکان معامله حق تقدم در بورس وجود دارد. سهام حق تقدم با نماد اصلی شرکت به انضمام یک "ح" در انتهای آن، به پرتفوی سهامداران فعلی شرکت اضافه می شود. به عنوان مثال حق تقدم نماد "کگل" تحت عنوان "کگلح" به دارایی سهامداران اضافه می شود. سهامداران می توانند یکی از دو کار زیر را در خصوص حق تقدم سهام خود انجام دهند:

  • سهامدارانی که قصد شرکت در افزایش سرمایه را دارند، مبلغ اسمی حق تقدم (معمولا 100 تومان) را پرداخت کرده و با ارائه مدارک لازم به شرکت، حق تقدم خود را به سهم تبدیل می کنند.
  • کسانی که نمی خواهند در افزایش سرمایه شرکت کنند، می توانند سهام حق تقدم خود را در این دو ماه بفروشند.

دامنه نوسان حق تقدم سهام به چه صورت است؟

دامنه نوسان حق تقدم سهام در شرکت های بورسی 10 درصد و در شرکت های فرابورسی همانند دامنه نوسان شرکت مذکور است. البته این قوانین ممکن است در زمان های مختلف دچار تغییراتی شود.

چگونه حق تقدم را به نماد اصلی تبدیل کنیم؟

استفاده از حق تقدم سهام

بعد از بازگشایی نماد پس از افزایش سرمایه، در سایت کدال، شما می توانید با جستجوی نماد مورد نظر، اطلاعیه ای تحت عنوان "مهلت استفاده از حق تقدم" مشاهده کنید.

در این اطلاعیه، شرکت نام شعبه بانک و شماره حساب شرکت را برای واریز مبالغ مربوط به حق تقدم و مهلت استفاده از حق تقدم را که معمولا دو ماه پس از بازگشایی نماد حق تقدم سهم است، منتشر می کند.

برای پرداخت مبلغ اسمی، سهامداری که می خواهد در افزایش سرمایه شرکت کند، تا انتهای تاریخی که در اطلاعیه شرکت منتشر شده، زمان دارد که به ازای هر عدد برگه حق تقدم، مبلغ ارزش اسمی سهم یا همان 1000 ريال را به حساب اعلام شده شرکت، با شناسه واریز کد ملی دارنده حق تقدم سهام واریز کند و فیش واریزی را به همراه گواهی حق تقدم سهم برای شرکت ارسال کند.

در بعضی مواقع ممکن است شرکت مقداری سود نقدی تصویب کرده باشد که هنوز بین سهامدارن تقسیم نشده است و در عین حال شرکت از محل مطالبات حال شده و آورده نقدی اقدام به افزایش سرمایه کند و نماد حق تقدم به پرتفوی شما اضافه شود. در این صورت، با استفاده از راه هایی که شرکت تعیین می کند، می توانید تعیین کنید که قصد دارید سود نقدی خود را تمام و کمال از شرکت دریافت کنید و یا اینکه می خواهید مقداری از آن را برای پرداخت مبلغ اسمی تبدیل حق تقدم سهام به نماد اصلی استفاده کنید.

در صورت انجام مورد دوم، اگر به عنوان مثال کل مبلغی که برای تبدیل "نمادح" به "نماد" احتیاج دارید برابر با سه میلیون تومان باشد و مطالبات شما از شرکت بیشتر از این مقدار باشد، بدون اینکه نیاز باشد مبلغ اسمی را پرداخت کنید، حق تقدم های شما به نماد اصلی تبدیل خواهد شد. 

عموما شرکت ها گواهی حق تقدمی را می خواهند که حاصل از افزایش سرمایه باشد. یعنی، گواهی حق تقدمی را برای شرکت باید ارسال کرد که برای حق تقدمی است که در ازای افزایش سرمایه به سهامدار تعلق گرفته است؛ نه آن تعداد سهام حق تقدم که در مدت معامله حق تقدم در بورس، سهامدار خریداری نموده است.

توصیه می کنیم برای اطلاعات بیشتر و اطمینان خاطر، همواره قبل از واریز وجه با اداره امور سهام شرکت مورد نظر تماس حاصل نمایید. پس از ارسال مدارک، معمولا بین چهار تا شش ماه زمان می برد که حق تقدم سهام به سهام اصلی تبدیل شود.

اگر از حق تقدم سهام استفاده نکنیم، چه اتفاقی می افتد؟

عدم استفاده از حق تقدم سهام

در صورتیکه سهامدار نه مبلغ اسمی هر سهم را به حساب شرکت واریز کند و نه آن را در مهلت مقرر بفروشد، اختیار استفاده از حق تقدم خود را از دست می دهد و در اختیار شرکت می گذارد. عموما شرکت ها حق تقدم استفاده نشده را یا به صورت معامله بلوکی و یا به صورت پذیره نویسی عمومی به فروش می رسانند.

در حالت معامله بلوکی، شرکت تعداد بالایی از حق تقدم های خود را با قیمت کمتر، به یک شرکت دیگر می فروشد و در صورت پذیره نویسی عمومی که هر دو از طریق سایت کدال به اطلاع عموم می رسد، افراد می توانند در مهلت مشخص شده در طرح پذیره نویسی عمومی شرکت کنند. با این کار شخص هنگام خرید هر سهم حق تقدم، علاوه بر پرداخت قیمت آن سهم در بازار، مبلغ اسمی 1000 ریال آن سهم را نیز درجا پرداخت می کند. مبالغ حاصل از فروش حق تقدم های استفاده نشده، متعلق به سهامدارانی است که از این حق تقدم ها اسنفاده نکرده اند و شرکت چگونگی دریافت این مبالغ را از طریق کدال به اطلاع آن ها می رساند.

حق تقدم به چه کسانی تعلق می گیرد؟

در واقع هرکس که در هنگام بسته شدن سهم برای افزایش سرمایه، سهامدار شرکت باشد، به میزان سهامی که در اختیار دارد و درصد افزایش سرمایه شرکت، تعدادی حق تقدم سهام دریافت می کند.

قیمت حق تقدم چگونه تعیین می شود؟

همانطور که می دانید، قیمت جدید سهم بعد از افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی سهامداران از روش زیر محاسبه می شود:

 قیمت جدید هر سهم (تومان) = (قیمت سهم قبل افزایش سرمایه (تومان) + (100*درصد افزایش سرمایه/100))/(1 + درصد افزایش سرمایه/100)

قیمت نماد حق تقدم سهم هم در روز بازگشایی، با همین قیمت جدید سهم قیمت گذاری می شود؛ اما با بازگشایی می تواند کم یا زیاد شود. توجه داشته باشید که نحوه معامله حق تقدم همانند نماد اصلی سهم است.

ارزش حق تقدم چگونه مشخص می شود؟

ارزش حق تقدم سهام

میزان ارزشمندی حق تقدم را از فرمول زیر بدست می آوریم:

ارزش حق تقدم (تومان) = قیمت نماد اصلی (تومان) - 100

به عنوان مثال، اگر شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی)، 200 درصد افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی سهامداران در دستور کار خود داشته باشد و قیمت پایانی آن سهم قبل از افزایش سرمایه 54000 ریال باشد، قیمت اسمی بعد از افزایش سرمایه به صورت زیر محاسبه می شود:

18667 ريال = قیمت نماد اصلی بعد از افزایش سرمایه

در این صورت ارزش اسمی حق تقدم فملی برابر 17669 ریال خواهد بود. علاوه بر ارزش حق تقدم، می توان سود حاصله از خرید حق تقدم را هم تعریف کرد که از فرمول زیر محاسبه می شود.

قیمت روز حق تقدم - ارزش حق تقدم = سود حاصل از خرید حق تقدم

هرچه سود حاصله از خرید حق تقدم بیشتر باشد، ارزش سرمایه گذاری در آن حق تقدم بیشتر است.

سود حاصله از خرید حق تقدم، بهترین معیار برای مقایسه بین ارزشمندی سرمایه گذاری در حق تقدم است. هرچه سود بیشتر باشد، یعنی فاصله بین قیمت نماد اصلی و حق تقدم بیشتر است و سرمایه گذاری در این حق تقدم ارزشمندتر است.

اگر سود حاصله از خرید حق تقدم منفی باشد، نشان می دهد قیمت حق تقدم از ارزش اسمی آن بیشتر شده است که معمولا این اتفاق رخ نمی دهد.

به عنوان مثال، فرض کنید در آن بازه زمانی که نماد حق تقدم سهم در بورس معامله می شود، قیمت نماد اصلی برابر 2000 تومان باشد. تحت این شرایط ارزش اسمی حق تقدم این نماد برابر 1900 تومان است اما در اکثر مواقع، حق تقدم در قیمتی پایین تر از این مقدار معامله می شود. به عنوان مثال اگر نماد حق تقدم در قیمت 1500 تومان در حال معامله است، شما با خرید آن و پرداخت مبلغ اسمی، جمعا 1600 تومان پرداخت می کنید و با فرض اینکه در بازه زمانی که حق تقدم به سهم اصلی تبدیل می شود، قیمت آن سهام تغییر نکند، شما پس از تبدیل حق تقدم به نماد اصلی به ازای هر حق تقدم مبلغ 400 تومان سود خواهید کرد.

جمع بندی

حق تقدم سهام در بازار سرمایه

در این مقاله به طور مفصل با مفهوم حق تقدم سهام آشنا شدیم. این مفهوم در هنگام افزایش سرمایه شرکت ها از محل مطالبات حال شده و آورده نقدی، سهامداران را با خود درگیر می کند. در این مقاله یاد گرفتیم که نمادهای حق تقدم را یا می توان با استفاده از روش هایی که توضیح داده شد، به سهم اصلی تبدیل کنید و یا آن ها را در یک بازه زمانی مشخص در بورس به فروش برسانید.

در این باره بیشتر بخوانید

نظر بدهید

شماره موبایل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

0 دیدگاه

7 نفر این مطلب برایشان مفید بوده است.
0 نفر این مطلب برایشان مفید نبوده است.
-
دوره جامع ارز دیجیتال و پرایس اکشن ۷,۰۰۰,۰۰۰ ۲,۸۰۰,۰۰۰ تومان
×بستن صفحه
پشتیبان فروش(مریم حسنی)
موبایل 09104737258
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_17
داخلی 101
پشتیبان فروش(الهام فرامرزی)
موبایل 09101364784
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 102
پشتیبان فروش(سعید کاویانی)
موبایل 09304891297
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_44
داخلی 116
پشتیبان فروش(پریسا متولی)
موبایل 09192757633
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_29
داخلی 106
پشتیبان فروش(یوسف فرخنده)
موبایل 09194198792
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_33
داخلی 118
پشتیبان فروش(پریسا مولودی)
موبایل 09304890686
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_20
داخلی 117
پشتیبان فروش(داوود فخری)
موبایل 09192353887
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_27
داخلی 109
پشتیبان فروش(علی صفری)
موبایل 09034561556
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_21
داخلی 103
سبد گردانی(احمد یاراحمدی)
موبایل 09037236791
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_39
داخلی 203
سبدگردانی(فاطمه باقرزاده)
موبایل 09304891628
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_7
داخلی 201
سبدگردانی(فاطمه باقرزاده)
موبایل 09037298168
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_37
داخلی 205
اطلاعات تماس(دفتر فروش)
تلفن 021-22021030
تلفن 021-22021040
اینستاگرام @alireza.mehrabii
کانال تلگرام @alirezamehrabi_com