محاسبه هزینه سرمایه

محاسبه هزینه سرمایه

سرمایه گذاری بهینه همواره با کمک تصمیم گیری صحیح میسر می شود. یکی از ابزار های موردنیاز برای تحقق این هدف محاسبه هزینه سرمایه است. به کمک محاسبه هزینه سرمایه می توان پی به ابزار موردنیاز  برای سرمایه گذاری های بلندمدت برد. ما در این مقاله قصد داریم انواع روش های محاسبه هزینه سرمایه را بیان کنیم.

تعریف هزینه سرمایه

شرکت ها برای آن که بتوانند به حد مطلوبی از بازدهی دست یابند و اصلا بدانند که بازدهی آن ها چقدر است باید هزینه سرمایه را محاسبه کنند. به بیان دیگر هر شرکتی ریسک و بازده منحصر به فردی دارد. طوری که این مقادیر از شرکتی به شرکت دیگر کاملا متفاوت است. به طور مثال، سهامداران سهام عادی و ممتاز انتظار نرخ بازدهی متناسبی با ریسک آن را دارند. 

به هنگام رد یا پذیرش یک پروژه ممکن است ارزش فعلی خالص آن مثبت باشد. در این شرایط احتمالا آن پروژه پذیرفته خواهد شد. اما اگر این شاخص منفی بود پذیرفته نمی شد. برای همین به حدال میزان بازدهی مورد انتظار را همان هزینه سرمایه در نظر می گیریم.

تعریف هزینه سرمایه

روش های محاسبه هزینه سرمایه

روش محاسبه هزینه سرمایه می تواند بسته به زمان یا بازار مورد نظر متفاوت باشد. بر همین اساس به طور کلی قصد داریم به معرفی ۹ روش محاسبه هزینه سرمایه بپردازیم.

میانگین موزون هزینه سرمایه

شرکت ها می توانند با منتشر کردن سهام عادی در بورس بخش بزرگ یا تمام سرمایه مورد نیاز خود را بدست آورند. اما اصولا تامین سرمایه تنها با منتشر کردن سهام عادی منطقی به نظر نمی رسد. به همین دلیل سرمایه خود را در بخش های مختلف توزیع می کنند. به عنوان مثال، انتشار سهام عادی، اوراق قرضه و یا سهام ممتاز می تواند اجزای تشکیل دهنده سرمایه شرکت باشد. حال سهامدارانی که سرمایه خود را صرف خرید این وجوه کرده اند، انتظار بازدهی مطلوبی از سرمایه گذاری خود دارند.

هنگامی که شرکت ها تمام سرمایه خود را با انتشار سهام عادی کسب کرده باشندُ محاسبه نرخ بازدهی آن چیز پیچیده ای نخواهد بود و دقیقا برابر همان نرخ بازدهی سهام عادی است. اما شرکت ها عموما سرمایه خود را از منابع مختلفی تامین می کنند که ریسک هر یک از آن ها متفاوت است. بنابراین نرخ بازدهی نیز مقدار متفاوتی خواهد داشت. حال به نرخ بازدهی هر بخش از سرمایه هزینه بخشی از سرمایه گفته می شود و برای محاسبه هزینه سرمایه در تصمیم گیری ها از روش میانگین موزون می توان استفاده کرد.

میانگین موزون هزینه سرمایه

در این روش برای محاسبه هزینه سرمایه مراحل زیر انجام می شود:

  • برای هر بخش از سرمایه هزینه آن را در مقدار درصدی که از سرمایه کل تشکیل می دهد ضرب می کنیم.
  • حال مجموع هزینه های تمام بخش ها را برابر میانگین موزون هزینه سرمایه قرار می دهیم. برای این کار از رابطه زیر استفاده می کنیم:

در این رابطه w ها وزن های هر بخش از سرمایه هستند و همچنین k مربوط به هزینه های سهام عادی، بدهی پس از کسر مالیات و سهام ممتاز است.

برای محاسبه هزینه سرمایه به این روش می توان از ضرایب ارزش دفتری استفاده کرد.

2. الگوی نرخ بازده متوسط تحقق یافته

بازدهی که به سهاداران شرکت ها می رسد از دو طریق است; اول از طریق تقسیم سود و دوم از تغییر نوسان قیمت نسبت به ابتدای سرمایه گذاری است. در این روش، انتظاری که سهامدار از سرمایه خود دارد برابر بازدهی سهام عادی او از دوره های گذشته است.

رابطه ای که برای محاسبه هزینه سرمایه به این روش نیاز دارید:

در این رابطه R1 برابر بازدهی حاصل در سال ابتدایی به ازای هر سهم است و همچنین P0 قیمت هر سه بخش در ابتدای دوره سال اول است.

در این رابطه می توان R1 را به صورت زیر در رابطه اصلی جایگزین کرد:

ED1 سود نقدی تقسیمی شرکت در سال اول سرمایه گذاری است.

البته این همه ی داستان نیست چرا که انتقاداتی به این روش وارد می شود. منتقدین این روش معتقدند که سرمایه گذاران در ابتدای هر سال مالی انتظارات از سرمایه خود را تغییر می دهند نه در انتهای هر دوره سال مالی.

3. روش نرخ بازده متوسط تحقق یافته تعدیل شده

این روش در واقع همان روش دوم است با این تفاوت که سود تفصیلی باعث تعدیل شده آن شده است. در این رابطه دو عامل نرخ رشد سودهای آتی و همچنین میزان سود تفصیلی تاثیرگذار است:

در این رابطه Et سود هر سهم از زمان، gi نرخ رشد ثابت شرکت است. همچنین K درصد سود تقسیمی ثابت است. 

4. روش الگوی قیمت گذاری دارایی سرمایه ای

شاید بهتر باشد پیش از معرفی این روش با مفهوم ریسک آشنا شویم:

ریسک

در لغت معنای مختلفی از جمله ترس از زیان دیدن دارد. هنگامی که قصد ورود به یک معامله و یا سرمایه گذاری را دارید، احتمال رخداد شرایط نامطلوب را پیش بینی می کنید که به آن ریسک سرمایه گذاری می نامند. ریسک انواع گوناگونی دارد:

  • ریسک تجاری
  • ریسک مالی
  • ریسک نقدشوندگی
  • ریسک نرخ ارز

حال به سراغ روش چهارم برویم. تخمین و پیش بینی احتمالات گوناگون کار بسیار دشواری است. بنابراین در این روش یک رابطه سادتر و قابل درک تر ارائه شده است. این روش توسط شارپ ولنتینر اراپه شد و شامل فرضیات زیر است:

  • تمامی سهامداران و سرمایه گذاران بسیار آماده هستند.
  • هزینه مبادلات مالی صفر است.
  • در سرمایه گذاری ها، محدودیت ها بسیار ناچیز و قابل چشم پوشی هستند.
  • هیچ فردی آنقدر سرمایه ندارد که بتواند اوراق بهادار را دچار نوسان کند.
  • همه سهامداران به توافق مشترکی از عملکرد احتمالی بازار رسیده اند و انتظاراتشان از سرمایه گذاری را بر مبنای دوره عمومی قرار داده اند.
  • تمامی سهامدارن و سرمایه گذاران توانایی قرض دادن و گرفتن را بدون نرخ ریسک دارند.

4. روش الگوی قیمت گذاری دارایی سرمایه ای

5. ارزیابی بر مبنای ارقام حسابداری

این روش نیز توسط بل، السون و ادوراد ابداع شد. این الگو را معمولا با نام EBO شناخته می شود.

در این رابطه p_t برابر قیمت بازار سهم است. 〖 E〗_t (d_t× L)نیز برابر سود تقسیمی مورد انتظار است. r نیز نرخ هزینه سرمایه شرکت است.

6. مدل تنزیلی سود تقسیمی

یکی از روش های ممکن در سهام عادی برای محاسبه هزینه سرمایه مدل تنزیلی سود تقسیمی است. برای این کار از رابطه زیر استفاده می کنیم:

در این رابطه مقدار D_0 ( 1+g ) برابر سود تقسیمی است که برای انتهای سال اول انتظار داریم پرداخت شود. همچنین g نرخ رشد سود تقسیمی است که انتظار داریم.

7. مدل فاما و فرنچ

هزینه های سرمایه یک شرکت را لزوما نمی توان هزینه نقدی محسوب کرد، در واقع یک هزینه فرصت برابر مجموع بازدهی پیش بینی سهامداران سهام شرکت است.

در این روش برای سهام عادی از رابطه زیر استفاده می کنیم:

در این رابطه ECC هزینه سرماهی برای سهام عادی است. شاید این روش به دلیل پیچیدگی بالا چندان مورد توجه قرار نگیرد اما نتایج حاصل از آن می تواند بسیار مفید باشد.  چرا که می توان از آن برای تشخیص تفاوت بازده دو پرتفوی استفاده کرد.

8. متغیر جانشین

این روش نیز برای محاسبه هزینه سرمایه سهام عادی کاربرد دارد. این روش مقیاس مناسبی برای اندازه گیری هزینه سرمایه است. رابطه آن مطابق زیر است:

9. مدل گوردون به کمک نرخ رشد فروش

رابطه این روش به صورت زیر است: 

در این رابطه D همان سود سهامی است که شرکت برای سال آتی پیش بینی کرده است.

نتیجه گیری

یکی از اقدامات سرمایه گذاران برای تشخیص نرخ بازدهی سرمایه خود محاسبه هزینه سرمایه است. هزینه سرمایه روش های مختلفی دارد که در این مقاله به ۹ مدل از آن پرداخته شد.

×
سلام، مینا اشرفی هستم

اگر سوالی دارید، خوشحال میشم کمک تون کنم. من صرفا مشاور شما در زمینه استفاده بهتر از وبسایت تیم آموزشی مهندس علیرضا محرابی هستم.

تلفن 021-22021030
تلفن 021-22021040
داخلی 106
موبایل 09026762139
واتساپ Whatsapp
تلگرام Telegram