زی کش (Zcash) که در سال 2016 با هدف ارتقای حریم خصوصی بیت کوین و حفظ مدل های اقتصادی مشابه آن نظیر سقف عرضه 21 میلیونی و مکانیسم اثبات کار پدید آمد، به واسطه لایه تراکنش های محافظت شده اش به یکی از ارزهای شاخص در دوران افزایش فشارهای نظارتی بدل شده است؛ با این حال، به دلیل الزام صرافی ها و نهادهای مالی به استفاده از آدرس های شفاف برای انطباق با مقررات، بخش قابل توجهی از فعالیت های شبکه همچنان در دسترس است و این تناقض باعث شده تا «ردیابی تراکنش های زی کش» با وجود برخورداری از فناوری های پیشرفته حریم خصوصی، همچنان برای تحلیلگران و ناظران امکان پذیر باشد.
ریشه های علمی ردیابی تراکنش های زی کش
شبکه زی کش که در اکتبر 2016 توسط زوکو ویلکاکس اوهرن و تیم الکتریک کوین بر پایه پروتکل علمی Zerocash و با بهره گیری از فناوری پیشرفته zk-SNARK پایه گذاری شد، با هدف ایجاد سیستم پرداخت کاملاً خصوصی در کنار حفظ کارایی شبکه ای مشابه بیت کوین شکل گرفت؛ این پروژه که با آپدیت های کلیدی نظیر Sapling به بلوغ عملیاتی رسید، امروزه تحت مدیریت دو نهاد الکتریک کوین و بنیاد زی کش اداره می شود و با تکیه بر مدل مالی خودکفا و اختصاص بخشی از پاداش های استخراج به توسعه خود، تلاش می کند توازن میان حریم خصوصی و شفافیت را مدیریت کند، هرچند که بحث های فنی پیرامون نحوه «ردیابی تراکنش های زی کش» همواره به عنوان یکی از ابعاد مهم در تحلیل امنیت و حریم خصوصی این اکوسیستم مطرح است.
سازوکار فنی و چالش های ردیابی تراکنش های زی کش
هسته اصلی حریم خصوصی در شبکه زی کش بر پایه فناوری پیشرفته «اثبات دانش صفر» یا همان zk-SNARK بنا شده است؛ این تکنولوژی هوشمندانه به شبکه اجازه می دهد بدون فاش کردن جزئیات حساس مانند هویت فرستنده، گیرنده یا مبلغ جا به جا شده، اعتبار و صحت یک تراکنش را تأیید کند. در واقع، زی کش با الهام از ساختار بیت کوین و افزودن این لایه رمزنگاری، امکان انتخاب میان دو نوع آدرس را فراهم کرده است: آدرس های شفاف (t-address) که عملکردی مشابه بیت کوین دارند و آدرس های محافظت شده (z-address) که تراکنش ها را در فضایی کاملاً مخفی نگه می دارند. این ساختار امکان انجام انواع انتقال ها، از حالت کاملاً عمومی (t → t) تا حالت امنیتی حداکثری (z → z) را فراهم می کند که در حالت آخر، تنها کارمزد تراکنش برای عموم قابل مشاهده است.
با این حال، واقعیت عملیاتی شبکه با ایده آل های تئوریک آن تفاوت دارد و بحث ردیابی تراکنش های زی کش همچنان در صدر تحلیل های بلاک چینی قرار دارد. به دلیل الزامات نظارتی و قوانین ضد پولشویی، اکثر صرافی ها و نهادهای مالی به طور پیش فرض از آدرس های شفاف استفاده می کنند؛ همین موضوع باعث شده است که بخش بزرگی از جریان های مالی در این شبکه، برخلاف ماهیت حریم خصوصی آن، به صورت عمومی و قابل مشاهده باقی بماند. در نتیجه، ابزارهای تحلیل داده مانند پلتفرم آرکهام (Arkham) توانسته اند با بهره گیری از این داده های شفاف، حجم گسترده ای از تراکنش ها را به کاربران و نهادهای مشخص نسبت دهند و محدودیت های حریم خصوصی را در مواجهه با ساختارهای مالی سنتی آشکار کنند.
چالش ردیابی تراکنش های زیکش در پلتفرم آرکهام
اگرچه زی کش با بهره گیری از فناوری های پیشرفته، امنیت تراکنش های محافظت شده (z-to-z) را تضمین کرده و آنها را از نظر فنی در برابر نفوذ مقاوم ساخته است اما واقعیت عملیاتی نشان می دهد که حریم خصوصی کاربران کاملاً تضمین شده نیست؛ چرا که پلتفرم آرکهام موفق شده است با تمرکز بر آدرس های شفاف (t-address) که توسط صرافی ها و نهادهای مالی برای رعایت قوانین نظارتی استفاده می شوند، بیش از نیمی از فعالیت های این شبکه را برچسب گذاری کرده و حجم عظیمی از تراکنش ها را به هویت های مشخص نسبت دهد.
در واقع، این نقاط تماس میان دنیای رمزنگاری و سیستم های مالی سنتی (On-ramps و Off-ramps) باعث می شود که برخلاف تصور عمومی، بخش بزرگی از جریان سرمایه در این شبکه قابل ردیابی باشد؛ بنابراین، امنیت حریم خصوصی در زی کش بیش از آنکه به قدرت تکنولوژی وابسته باشد، به شیوه استفاده و انتخاب نوع آدرس توسط کاربر بستگی دارد.
ردیابی تراکنش های زی کش در دارایی های توقیفی دولت آمریکا
یکی از موارد مشهور در ردیابی تراکنش های زی کش، حضور دولت ایالات متحده در لیست دارندگان این ارز دیجیتال است. این دارایی ها متعلق به الکساندر کازس، بنیانگذار بازار دارکوب «آلفابی» است که در سال 2017 پس از بازداشت، توسط دولت آمریکا توقیف شد. جالب اینجاست که این کوین ها که در زمان ضبط ارزش 737 هزار دلار داشتند، طی هشت سال نگهداری در کیف پول دولتی، اکنون ارزشی بیش از دو برابر پیدا کرده اند. با وجود ماهیت حریم خصوصی محور زی کش، پلتفرم آرکهام نشان می دهد که به دلیل قرارگیری در آدرس های شفاف، امکان ردیابی تراکنش های زی کش و مشاهده لحظه ای وضعیت این کیف پول ها برای همگان فراهم است.
علاوه بر نهادهای بزرگ، پلتفرم آرکهام در مسیر ردیابی تراکنش های زی کش، موفق به شناسایی معامله گران هوشمندی شده است که از نوسانات بازار سودهای کلانی کسب می کنند. به عنوان نمونه، در جریان ریزش شدید بازار در 10 اکتبر، یک معامله گر با خرید حدود 4.49 میلیون دلار زی کش، استراتژی بسیار هوشمندانه ای را پیاده کرد. این فرد با نگاهی میان مدت و نگه داشتن دارایی های خود به مدت پنج هفته و نیم، در نهایت آنها را به صرافی جمنای انتقال داد که نشان دهنده قدرت تحلیل در بازارهای پرنوسان است.
در نهایت، تحلیل های انجام شده جهت ردیابی تراکنش های زی کش نشان می دهد که این معامله گر در صورت نقد کردن دارایی ها پس از واریز به صرافی، موفق به کسب حدود 6.6 میلیون دلار سود خالص شده است؛ رقمی که نشان می دهد او توانسته سرمایه اولیه خود را در مدت کوتاهی بیش از دو برابر کند. نکته حائز اهمیت این است که علی رغم ویژگی های امنیتی Zcash، تمام جزئیات این تراکنش ها از جمله زمان دقیق جابجایی و صرافی مقصد، به طور کامل در پنل آرکهام قابل ردیابی و مشاهده است.
نظر بدهید