1. صفحه اصلی
  2. مقالات بورس
  3. تحلیل بنیادی
  4. استهلاک چیست؟

استهلاک چیست؟

استهلاک چیست؟

دارایی هایی که انسان برای بهره‌وری ساخته است، همیشه سالم نمی مانند. در طی زمان تجهیزات، وسایل و ابزار هایی که برای راحتی کار طراحی شده اند؛ تغییر می کنند. استهلاک را می توان کاهش ارزش یک کالا دانست. حتی با سالم نگاه داشتن و استفاده صحیح از تجهیزات نیز، استهلاک رخ می دهد و اقدامی برای جلوگیری از آن، وجود ندارد.

می توانیم بگوییم: استهلاک کاهش ارزش، کیفیت و عملکرد یک دارایی است. این کاهش به طور مداوم صورت می گیرد و با استفاده مکرر، طول عمر وسایل کمتر می شود. دو عامل نحوه استفاده و زمان، در استهلاک دارایی ها دخیل هستند. در دستورالعمل شرکت ها، کاملاً به استهلاک دارایی ها توجه می شود و در سود و زیان سالانه خود، اعداد مربوط به استهلاک دارایی ها  را نیز استفاده می کنند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع، می توانید آن  را در مقالات تحلیل بنیادی صفر تا صد بورس وب سایت مطالعه کرده و اطلاعات بیشتری در این زمینه بدست بیاورید. 

با ادامه مقاله همراه باشید تا با موارد ذیل آشنا شویم:

  • استهلاک چیست؟
  • مفهوم استهلاک چه استفاده ای برای شرکت ها دارد؟
  • دلایل استهلاک دارایی ها
  • روش های استهلاک دارایی ها
  • معایب روش‌های استهلاک 
  • چرا هزینه استهلاک را کامل و به صورت یکجا ثبت نکنیم؟
  • معنای ارزش اسقاط و عمر مفید
  • تجدید ارزیابی و استهلاک

استهلاک چیست؟

استهلاک چیست؟

استهلاک (depreciation) را می توانیم کاهش کیفیت و ارزش دارایی ها بیان کنیم. برای مثال، در صورت استفاده مکرر یک شرکت از دستگاه برش در طی 10 سال؛ این دستگاه مستهلک خواهد شد. از روز اول استفاده، استهلاک این دستگاه شروع می شود. میزان دوام و ماندگاری تجهیزات با توجه به بررسی های مربوطه و پیشبینی، تعیین می شود. با استفاده از محاسبه استهلاک یک دارایی، می توانیم به ارزش خالص آن پی ببریم. 

(مقدار کل استهلاک) –  (هزینه ی دارایی) = (ارزش خالص دارایی)

تکنولوژی هر روز در حال پیشرفت است و تجهیزات جدید‌تر با نوآوری های مدرن تر و کارایی بهتر، به بازار می آیند. محاسبه کاهش ارزش دارایی(تجهیزات) با توجه به این مورد نیز انجام می شود. برای مثال، میزان تغییر قدرت رایانه های 10 سال پیش با الان، به طرز عجیبی زیاد بوده است. اگر شرکتی 10 سال پیش برای بخش فروش خود رایانه خرید کرده بود، پیشبینی استهلاک رایانه ها با توجه به این پیشرفت بی سابقه، غیر ممکن بود. 

مفهوم استهلاک چه استفاده ای برای شرکت ها دارد؟

با محاسبه هزینه استهلاک، میزان استفاده یک شرکت از دارایی مورد نظر، مشخص می شود. شرکتی بابت خرید یک دارایی پولی را می پردازد و با محاسبه عمر مفید دارایی، مشخص می شود این شرکت تا چه زمانی می تواند از آن دارایی استفاده کند. در این صورت قیمت خرید دارایی مورد نظر، با طی فرمول های خاصی، بر سالهای استفاده شده تقسیم می شود. در این مرحله برای شرکت مشخص می شود که سالانه چه هزینه ای برای داشتن آن دارایی پرداخت می کند. 

استهلاک در برخی موارد به فرارهای مالیاتی شرکت کمک می کند. به این صورت که:  شرکتی پس از خرید یک کامیون، عمر مفید آن را محاسبه و میزان مالیات را برای خود مشخص می کند. اما به استفاده بیشتری از کامیون می پردازد و تا جای ممکن، از عمر مفید آن می کاهد. در این صورت هر سال مبلغ بیشتری مربوط به استهلاک از دارایی کسر شده و مالیات کمتری پرداخت می شود. 

دلایل استهلاک دارایی ها

  • با دید حسابداری، اسهتلاک به دلایل زیر اتفاق می افتد:
  • استفاده کارآمد شرکت از دارایی مورد نظر
  • فرسوده و خراب شدن
  • رشد تکنولوژی و تولید قطعات جدید تر و با کیفیت تر
  • محدودیت زمانی مانند تاریخ منقضی شدن
  • نایاب شدن در صورت تغییر تقاضا
  • حوادث
  • و .....

اگر به پیرامون خود نگاه کنیم، احتماالا هیچ دارایی وجود ندارد که مستهلک نشود، حتی ارز کشور ها نیز دچار استهلاک می شوند و دولت ها، تصمیماتی درباره این موضوع اتخاذ می کنند. 

روش های استهلاک دارایی ها

روش های استهلاک دارایی ها

شرکت ها یا واحد های تجاری، برای محاسبه استهلاک دارایی ها، از 4 روش استفاده می کنند: 

1.استهلاک نوع فعالیت و مصرف: در این روش، میزان استفاده از اموال مورد نظر، مورد بررسی قرار می گیرد. زمان در این بررسی اهمیتی ندارد و تنها میزان و ساعات استفاده مهم هستند. به طور مثال، شرکتی در فصل های بهار و تاسبتان صادرات دارد و از تریلی های خود استفاده می کند. در 6 ماه دیگر سال؛ تریلی ها بدون استفاده باقی می مانند. در این صورت بهترین روش محاسبه استهلاک، استهلاک واحد های تولید شده است.

2.استهلاک تشدیدی: در این روش، استهلاک به وجود آمده، در سالهای استفاده؛ متفاوت خواهد بود. این روش بیشتر مربوط به دنیای تکنولوژی می شود که در سالهای ابتدایی استهلاک بالایی خواهند داشت و در سالهای بعدی، دچار استهلاک آرام تری می شوند. 

3.استهلاک خط مستقیم با هزینه ثابت: این روش بسیار ساده و محبوب است. به شکلی بسیار ساده استهلاک یک دارایی محاسبه می شود و به صورت یکسان در تمام طول عمر دارایی، استهلاک ثابتی را اختصاص می دهد. در این روش، مقدار قیمت فروش دارایی که شرکت پس از استفاده از آن به دست می آورد را از قیمت خرید کم می کنند. سپس عدد به دست آمده را بر تعداد سالهای پیشبینی شده استفاده؛ تقسیم می کنند. 

معایب روش‌های استهلاک چیست؟

  • هیچکدام از روش های استهلاک، بدون نقص نخواهند بود. در هر صورت تخمین آینده کاری بسیار دشوار و با تکیه بر احتمالات است. در روش های استهلاک، پیشبینی عمر مفید تجهیزات به آسانی انجام نمی شود.
  • برآورد کردن عمیر مفید، ارزش اسقاط و بهای تمام شده دارایی در روش های استهلاک، بر اساس یکسری پیشبینی اولیه بوده و به همان شکل باقی می ماند. پیشرفت تکنولوژی در عصر حاضر باعث شده تجهیزات به سرعت پیشرفت کنند و هر روز مدل های جدید تر و با کیفیت تر وارد بازار می شوند. محاسبه استهلاک تجهیزات یک شرکت با این وجود، سخت و مردد کننده است. 

استهلاک چیست؟

چرا هزینه استهلاک را کامل و به صورت یکجا ثبت نکنیم؟

مورد اول در این قضیه، نیاز به تطبیق هزینه های هر دوره با درآمد های همان دوره است. به همین دلیل، استهلاک دارایی ها باید هر سال شناسایی و محاسبه شود. 

مورد دوم آن است که:  برای خرید یک دارایی، می شود قیمت دارایی را در هزینه ها و در بخش حسابداری ثبت کرد؛ اما در حالت کلی، هزینه هایی که هدف آنها گزارش مالی است، به صورت تدریجی ثبت می شوند. دلیل این امر، سودآوری تدریجی دارایی ها برای شرکت می باشد. اگر سود تدریجی حساب می شود، چرا هزینه باید یکجا محاسبه شود؟ 

دارایی هایی مانند تجهیزات شرکت، غیر نقدی هستند ولی اگر بخواهیم به صورت اموال نقدی به آنها نگاه کنیم؛ شرکت می تواند هر سال استفاده مورد نیاز خود را از آن ببرد و به همان میزان در دفاتر حسابداری خود، هزینه درج کند. 

معنای ارزش اسقاط و عمر مفید

ارزش اسقاط در واقع قیمتی است که پیشبینی شده پس از استفاده از دارایی، از فروش آن حاصل می گردد. مثلا اگر شرکتی دستگاه برشکاری به قیمت 5 میلیارد خریداری کرده، قصد دارد پس از 10 سال به قیمت 1 میلیارد به فروش برساند. ارزش اسقاط، همان قیمت فروش یا 1 میلیارد است. 

عمر مفید به مدت زمانی گفته می شود که شرکت قصد دارد از دارایی استفاده کرده و در این سالها، استهلاک دارایی را محاسبه خواهد کرد. 

برای تعیین عمر مفید و ارزش اسقاط دارایی، باید به نکات زیر توجه شود :

  • برنامه مناسبی برای تعمیر و نگهداری باشد
  • مشخص شود چه کسانی از این دارایی استفاده خواهند کرد
  • دارایی را با توجه به توانایی ها و در حد ظرفیت، استفاده کنند

تجدید ارزیابی و استهلاک

تجدید ارزیابی و استهلاک

مسئله تجدید ارزیابی در صورتهای مالی، به خصوص در کشور ما، از اهمیت خاصی برخوردار است. بارها شنیده ایم شرکتی در بازار سرمایه اقدام به افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها می کند. تجدید ارزیابی دارایی ها بیشتر در کشور هایی استفاده می شود که نرخ تورم بالائی داشته و در طی چند سال، قیمت دارایی هایشان، تغییر زیادی می کند. در کشور ما نیز طی چند دهه گذشته، قیمت دارایی های ثابت با توجه به ارزش دفتری آنها؛ تغییر چشمگیری داشته است. تجدید ارزیابی دارایی های مشهود با توجه به محاسبه واقعی تر استهلاک و مفید بودن اطلاعات مبلغ دفتری، بسیار مهم است. 

شرکت های دولتی یا شرکت هایی که 100 درصد سهام آنها متعلق به دولت است، می توانند اقدام به تجدید ارزیابی دارایی ها کنند و با این حال، در صورت تجدید ارزیابی دارائی های استهلاک پذیر(و اضافه شدن ارزش)، مشمول مالیات نشوند. 

کلام آخر

در این مقاله با مفهوم استهلاک و استفاده شرکت ها از استهلاک آشنا شدیم. همچنین انواع روش های محاسبه استهلاک که توسط تیم حسابداری شرکت ها انجام می شود را، شناختیم و با ارتباط بین ارزیابی دارایی ها و استهلاک نیز آشنا شدیم. استهلاک دارایی ها، امری جدا‌نشدنی از شرکت هاست. به همین دلیل، شرکت ها با استفاده از روش های گوناگون، سعی می کنند میزان زیانی که از استهلاک محصولات میرسد؛ کمتر باشد. حتی با استفاده از مفاهیم طول عمر مفید و ارزش اسقاط به شکلی صحیح، از تجهیزات و مستهلک کردن آنها سود می برند. شرکت ها همیشه سعی می کنند از تمامی تجهیزات و شرایط، بیشترین سودآوری را داشته باشند. به شکلی که استهلاک دارایی ها نیز نتواند از این امر جلوگیری کند. استهلاک در بازار یکی از مباحث اصلی آموزش کامل تحلیل بنیادی بورس است که در وب سایت ما قرار دارد. به این مباحث مراجعه کرده و از آموزش های رایگان وب سایت استفاده کنید. 

در این باره بیشتر بخوانید

0 نفر این مطلب برایشان مفید بوده است.
0 نفر این مطلب برایشان مفید نبوده است.
×
سبد گردانی (آقای اشتری)
موبایل 09304891628
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_7
داخلی 201
پشتیبانی فروش (آقای میرانی)
موبایل 09034561556
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_21
داخلی 116
پشتیبانی فروش (خانم طاهر)
موبایل 09304891297
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_8
داخلی 103
پشتیبانی فروش (خانم جعفری)
موبایل 09104738165
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_16
داخلی 109
سبد گردانی (آقای زارع)
موبایل 09037298168
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_37
داخلی 203
پشتیبانی فروش (آقای فرشاد)
موبایل 09026762179
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_18
داخلی 107
سبد گردانی (آقای محمدی)
موبایل 09933751765
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_35
داخلی 204
پشتیبانی فروش (خانم فرامرزی)
موبایل 09101364784
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 102
سبد گردانی (خانم عظیمی)
موبایل 09035948033
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_31
داخلی 205
پشتیبانی فروش (خانم منصوری)
موبایل 09304891085
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_9
داخلی 104
پشتیبانی فروش (آقای رستمی)
موبایل 09304890560
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_32
داخلی 113
پشتیبانی فروش (خانم حسنی)
موبایل 09104737258
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 101
شماره تماس دفتر
شماره تماس دفتر