1. صفحه اصلی
  2. مقالات بورس
  3. اصطلاحات بورس
  4. معرفی انواع جرائم در بازار بورس ایران

معرفی انواع جرائم در بازار بورس ایران

معرفی انواع جرائم در بازار بورس ایران
لوگو علیرضا محرابی
معرفی انواع جرائم در بازار بورس ایران
اصطلاحات بورس

با گسترش بازار سهام و شکل گیری نهادهای مالی جدید، گسترش دامنه و تنوع فعالیت کارگزاری ها، گسترش حجم بازار سرمایه و توسعه عملیات و معاملات اوراق بهادار، ناهنجاری ها و جرائم خاصی تحت عنوان جرائم بورسی ایجاد شده اند که لازم است تا تحت عناوین مجرمانه مورد حکم قانونگذار قرار گرفته و مجازات هایی در قانون برای آنها در نظر گرفته شود. در ادامه به معرفی تخلفات و جرائم بورسی و موارد مرتبط با آن خواهیم پرداخت.

قانونگذاری 

قانونگذاری

قوانین و مقررات در بازار سرمایه از اهمیت فراوانی برخوردار هستند. معمولا قوانین را سازمان بورس و شورای عالی بورس یا هیئت وزیران تنظیم و ابلاغ می کنند. ولیکن نهاد اصلی که در رابطه با بازار بورس قانون گذاری می کند، سازمان بورس و اوراق بهادار می باشد.

تخلف در بورس

طبق متن دقیق قانون، تخلف در بورس به صورت زیر تعریف می شود:

<<هرگونه فعل یا ترک فعلی که منجر به نقض قوانین و مقررات بازار سرمایه از قبیل بازار اوراق بهادار، قانون توسعه ابزار ها و نهاد های مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی، مصوبات شورا، سازمان بورس یا تشکل های خود انتظام گردد.>>

انواع تنبیهات انضباطی

تنبیهات انضباطی بسته به نوع تخلف می تواند زمینه گسترده ای باشد و انواع مختلفی دارد:

تنبیهات انضباطی عموما شامل موارد زیر می شوند:

  • اخطار کتبی
  • جریمه نقدی
  •  محدود کردن حوزه فعالیت
  • تعلیق فعالیت یا لغو مجوز فعالیت

<<البته تنبیه می تواند شامل عدم تایید صلاحیت مدیران نیز شود>>

جرم در بورس

جرم یا جرائم بورسی عبارت است از هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد. پس جرایم در بورس بر اساس قانون مشخص می شود.(فصل ششم قانون بازار اوراق بهادار)

به طور کلی جرایم بورسی به دسته های زیر تقسیم بندی می شود که در ادامه به معرفی آنها خواهیم پرداخت.

1-جرم سو استفاده از اطلاعات نهانی

2-جرم دستکاری بازار

3-سایر جرایم 

جرم سو استفاده از اطلاعات نهانی

اطلاعات نهانی، اطلاعاتی است که در یک شرکت افشای آن در زمان نامناسب می تواند مشکلاتی برای شرکت ایجاد کند. لذا در صورت افشا با مجرم برخورد می شود.

افرادی که به اطلاعات نهانی دسترسی دارند به دو دسته تقسیم میشوند:

1-افراد اولیه: افرادی مثل اعضای شورا، اعضای هیئت مدیره سازمان، مدیران و شرکای موسسه حسابرسی سازمان را افراد اولیه می گویند. افراد اولیه مستقیم به منبع اطلاعات نهان دسترسی دارند.

2-افراد ثانویه: افرادی مانند خانواده ی افراد اولیه که دسترسی مستقیم به منبع اطلاعاتی ندارند و فقط می توانند از طریق افراد اولیه به اطلاعات نهانی دسترسی پیدا کنند.

جرم دستکاری بازار

دستکاری قیمت

دستکاری بازار به این معنا است که افراد با هدفی مشخص اقدام به جهت دادن به قیمت کنند.

دستکاری بازار بر دو نوع است:

دستکاری مبتنی بر معاملات

این نوع جرم شامل افرادی میشود که با قصد و نیت قبلی جهت خاصی به بازار می دهند. مثلا اشخاصی که سرمایه های بالایی دارند، شروع به افزایش قیمت سهم یک شرکت می کنند و با بالا رفتن قیمت، سهام خود را به مرور می فروشند یا در طرف مقابل افرادی که قیمت را پایین می آورند تا بتوانند در قیمت های پایین تر سهم را بخرند.

این افزایش و کاهش ها صرفا با معامله سهم انجام میشود یعنی با عرضه یا تقاضا، قیمت را پایین می آورند و خرید می کنند و یا قیمت را بالا برده و می فروشند.

دستکاری مبتنی بر اطلاعات

این دستکاری با انتشار اطلاعات نادرست برای پایین اوردن یا بالا بردن قیمت انجام می شود و شخص یا اشخاصی که در این زمینه نقشی داشته باشد، مجرم محسوب می شوند.

سایر جرایم

سایر مصادیق جرائم بورسی به صورت خلاصه و تیتر وار عبارتند از:

1-انتشار اعلامیه پذیره نویسی بدون تاییدیه سازمان

2-عدم ارائه اطلاعات مهم به سازمان

3-"تخلف از مقررات در تهیه، بررسی، اظهار نظر و تایید مدارک و اسناد برای ارائه به سازمان" که خود به انواع زیر تقسیم می شود:

1)سو استفاده از اطلاعات، اسناد، مدارک یا گزارش های خلاف واقع مربوط به اوراق بهادار

شخصی که هرگونه اطلاعات، اسناد، مدارک گزارش های خلاف  واقع مربوط به اوراق بهادار را به هر نحو مورد سو استفاده قرار دهد، به یک تا شش ماه حبس تعزیری یا جزای نقدی یک تا سه برابر سود حاصله یا زیان محقق نشده محکوم می شود.

2)اقدام به فعالیت های مستلزم اخذ مجوز یا معرفی خود تحت آن عناوین

ورود و فعالیت در بازار های سرمایه نیازمند مجوز است تا نظم و کارایی حفظ شود. پس هر شخصی که بدون اخذ مجوز شروع به فعالیت یا معرفی خود به عنوان فعال در زمینه مربوطه، چون کارگزاری، کارگزار، بازارگردان یا سبد گردان کند، مشمول این جرم است  و به یک تا شش ماه حبس تعزیری یا جزای نقدی یک تا سه برابر سود حاصله یا زیان محقق نشده محکوم می شود.

برخی دیگر  از افرادی که به عنوان مجرم شناخته می شوند نیز در زیر معرفی شده اند تا شما آشنایی بیشتری با جرم ها و تخلفات داشته باشید:

  • هرکسی در گواهی نامه سپرده گذاری سهام سعی کند تغییراتی ایجاد کند.
  • هرکسی که قبل از به ثبت رساندن شرکت اقدام به انتشار سهام کند.
  • هرکسی قبل از پرداخت کلیه مبالغ سهم، سهام صادر کند.
  • ...

مجازات کیفری و مدنی متخلفین در بازار اوراق بهادار

مجازات مجرمین

به طور کلی و بر اساس بند 3 ماده 46 قانون بورس و اوراق بهادار، مجازات کسانی که مرتکب جرائم بورسی می شوند، شامل "3 ماه تا 1 سال حبس تعزیری یا پرداخت جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر سود بدست آمده یا زیان متحمل نشده یا هر دو مجازات پیش بینی شده"، می باشد.

همینطور اگر در اثر جرائم مذکور، ضرر و زیانی متوجه سایر اشخاص شود، شخص زیان دیده می تواند برای جبران آن به مراجع ذی صلاح قضایی مراجعه کرده و مطابق مقررات دادخواست خود را به آن مرجع تسلیم کند.

جمع بندی

در این مقاله با انواع مصادیق تخلف و جرائم بورسی ومجازات های آن آشنا شدیم. در پایان این نکته را متذکر می شویم که بنا به قانون، برای تعقیب جرائم بورسی، سازمان بورس وظیفه دارد تا مدارک مربوط به جرائم را بر حسب اعلام وصول گزارش و اخبار از فعالان مشمول قانون و یا سایر اشخاص حقیقی و حقوقی جمع آوری کرده و موضوع را پس از اعلام به مراجع قضائی مربوطه (که در این مورد دادسرا و دادگاه عمومی کیفری است) به عنوان شاکی پیگیری کند.

در این باره بیشتر بخوانید

نظر بدهید

شماره موبایل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

0 دیدگاه

1 نفر این مطلب برایشان مفید بوده است.
1 نفر این مطلب برایشان مفید نبوده است.
×بستن صفحه
پشتیبان فروش(یوسف فرخنده)
موبایل 09194198792
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_33
داخلی 118
پشتیبانی سایت(مرضیه منصوری)
موبایل 09304891085
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_9
داخلی 104
سبدگردانی(فاطمه باقرزاده)
موبایل 09304891628
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_7
داخلی 201
پشتیبان فروش(محمد راسخ)
موبایل 09304890686
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_20
داخلی 117
سبد گردانی(احمد یاراحمدی)
موبایل 09037236791
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_39
داخلی 203
سبدگردانی(فاطمه باقرزاده)
موبایل 09037298168
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_37
داخلی 205
پشتیبان فروش(الهام فرامرزی)
موبایل 09101364784
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_1
داخلی 102
پشتیبان فروش(مریم حسنی)
موبایل 09104737258
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_17
داخلی 101
پشتیبان فروش(حسین عبدی)
موبایل 09192757633
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @armteam_admin_29
داخلی 106
سبد گردانی(علی زارع)
موبایل 09035948033
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_31
داخلی 204
پشتیبان فروش(پیام گل محمدی)
موبایل 09304890560
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_32
داخلی 113
پشتیبان فروش(سعید کاویانی)
موبایل 09304891297
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_43
داخلی 116
پشتیبان فروش(شهرزاد جعفری)
موبایل 09104738165
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_16
داخلی 109
پشتیبان فروش(فرشاد یحیی زاده)
موبایل 09303960494
واتساپ شروع گفتگو
تلگرام @Armteam_admin_18
داخلی 107
اطلاعات تماس(دفتر فروش)
تلفن 021-22021030
تلفن 021-22021040
اینستاگرام @alireza.mehrabii
کانال تلگرام @alirezamehrabi_com