برای سرمایه گذاری موفق در بازار طلا، آشنایی با اصطلاحات بازار طلا می تواند بسیار مفید باشد، به ویژه برای افرادی که تازه کار هستند و تجربه ای در این زمینه ندارند. داشتن اطلاعات بیشتر در مورد کالایی که قصد خرید آن را دارید، به شما کمک می کند تا انتخاب های بهتری داشته باشید. همچنین، تسلط بر این اصطلاحات به شما در خرید و فروش آسان تر و رضایت بخش تر کمک خواهد کرد. چه به دنبال طلای زینتی باشید و چه بخواهید آن را به عنوان پس انداز نگه دارید، آموختن برخی از اصطلاحات ضروری است. یادگیری این اصطلاحات چندان دشوار نیست و تنها با کمی وقت گذاشتن می توانید تجربه خرید و فروش لذت بخش تری در این بازار داشته باشید. برای کسب اطلاعات بیشتر، با ما همراه باشید.
معرفی اصطلاحات موجود در بازار طلا ایران
اجرت ساخت طلا
اجرت یا کارمزد طلا، مبلغی است که بابت دستمزد سازنده و هزینه های ساخت به قیمت طلای خام افزوده می شود. این هزینه هنگام خرید طلای زینتی برای هر گرم محاسبه و پرداخت می شود اما نکته مهم این است که هنگام فروش طلا، این مبلغ دیگر محاسبه نشده و از ارزش کلی طلا کسر می گردد.
طلای آب شده چیست؟
طلای آب شده از ذوب کردن طلاهای متفرقه یا دست دوم خریداری شده توسط طلافروشان به دست می آید. عیار این طلاها بسته به ترکیب اولیه متفاوت است. معمولاً این طلا پس از ذوب در کوره های مخصوص، به صورت شمش یا مفتول هایی با وزن های مشخص و استاندارد درمی آید.
واحد اندازه گیری سوت
«سوت» کوچک ترین واحد برای وزن کشی طلا محسوب می شود؛ به طوری که هر گرم طلا معادل 1000 سوت است. در معاملات و ترازوی طلافروشی، اعداد بعد از ممیز، سوت خوانده می شوند. برای مثال، عدد 1.720 روی ترازو به معنای یک گرم و 720 سوت است.
آشنایی با مظنه و مثقال طلا
یکی از مهم ترین اصطلاحات بازار طلا، «مظنه» یا «مثقال» است که در ایران مبنای خرید و فروش قرار می گیرد. مثقال صیرفی با وزن 4.6083 گرم و عیار 17 (705)، استاندارد رایج در معاملات کشور ماست. اگرچه در متون مختلف به مثقال های شرعی (3.4556 گرم) و معمولی (4.6875 گرم) نیز اشاره شده است اما در داد و ستدهای حرفه ای، تنها مثقال صیرفی به عنوان معیار وزن کشی طلا شناخته می شود.
سنگ محک
«سنگ محک» یا سنگ لیدی، ابزاری از جنس سیلیسیم و کوارتز است که برای تشخیص اصالت طلا، در کنار دیگر اصطلاحات بازار طلا به کار می رود. طلافروشان با کشیدن بخشی از قطعه طلا بر روی این سنگ و استفاده از محلول های مخصوص، عیار و اصالت آن را بررسی می کنند. البته باید توجه داشت که این روش برای تعیین عیار دقیق قطعات سنگین یا با ارزش بسیار بالا، اعتبار کافی ندارد و برای اطمینان بیشتر، روش های آزمایشگاهی دقیق تری پیشنهاد می شود.
نقش تیزاب سلطانی در عیارسنجی
«تیزاب سلطانی» ترکیبی بسیار قوی و خورنده از اسید نیتریک و جوهر نمک است که قدرت حل کردن فلزات گران بها نظیر طلا، پلاتین و رودیوم را دارد. در میان اصطلاحات بازار طلا، تیزاب یک ابزار حیاتی برای تست خلوص به شمار می رود؛ چرا که طلای اصل در برابر آن واکنش فوری نشان نمی دهد، در حالی که فلزات غیرطلا یا ناخالص به سرعت دچار خوردگی شدید می شوند. کار با این ماده به دلیل ماهیت خطرناک و خورندگی بالا، نیازمند تخصص و رعایت نکات ایمنی است.
تعریف مصنوعات طلا
در میان اصطلاحات بازار طلا، عبارت «مصنوعات طلا» به هرگونه کالا، زیورآلات و قطعات تزئینی گفته می شود که از طلا ساخته شده و یا دارای روکش طلا باشند. در واقع، تمامی آنچه به عنوان طلای زینتی در ویترین طلافروشی ها مشاهده می کنید و برای استفاده های شخصی یا هدیه خریداری می شوند، در دسته مصنوعات طلا قرار می گیرند.
مفهوم مسکوکات طلا
اصطلاح «مسکوکات طلا» به سکه هایی اطلاق می شود که به طور رسمی و تحت نظارت بانک مرکزی یک کشور ضرب و تولید می گردند. در بررسی اصطلاحات بازار طلا، لازم است بدانید که هر نوع سکه فلزی که با مجوز بانک مرکزی برای استفاده به عنوان ابزار مبادله یا ذخیره ارزش تولید شده باشد، به عنوان یک مسکوک شناخته می شود.
طلای شکن؛ طلای ناخالص
«طلای شکن» یکی از موارد خاص در لیست اصطلاحات بازار طلا است که به طلای ناخالص اشاره دارد. این نوع طلا معمولاً حاصل ذوب طلاهای کهنه و متفرقه است؛ زمانی که ناخالصی هایی نظیر قلع، سرب یا چدن در فرآیند ذوب به درستی جدا نشوند، با طلا ترکیب شده و پس از سرد شدن، باعث ایجاد ساختاری ترد و بسیار شکننده در قالب نهایی می شوند.
طلای شرطی چیست؟
در لیست اصطلاحات بازار طلا، به طلای آب شده ای که عیار دقیق آن مشخص نیست، «طلای شرطی» گفته می شود. معاملات این نوع طلا معمولاً با شرط تعیین عیار در مراکز معتبر ری گیری صورت می گیرد. تا پیش از مشخص شدن عیار نهایی توسط آزمایشگاه، قیمت گذاری این طلا معمولاً به صورت پیش فرض بر پایه عیار 750 (18 عیار) انجام می شود و پس از اعلام نتیجه، ما به التفاوت آن تسویه می گردد.
طلای خارجی
«طلای خارجی» عنوانی است که به مصنوعات ساخته شده در کشورهای دیگر نظیر ایتالیا، هند، چین، مالزی و تایوان گفته می شود که به ایران وارد می گردند. این طلاها که بخشی از اصطلاحات بازار طلا را به خود اختصاص داده اند، به دلیل استفاده از فناوری های نوین و دستگاه های مدرن در فرآیند ساخت، از ظرافت، تنوع طرح و کیفیت ساخت بسیار بالایی برخوردارند و همین ویژگی ها موجب جذب سلیقه های مختلف شده است.
اهمیت مرکز ری گیری
برای سنجش دقیق عیار طلا، نمونه های کوچکی از قطعه مورد نظر بریده شده و برای آزمایش به مراکز عیارسنجی ارسال می شوند که در اصطلاحات بازار طلا به آن «ری گیری» می گویند. این فرآیند به ویژه برای طلای آب شده که عیار مشخصی ندارد حیاتی است؛ چرا که آزمایشگاه های ری گیری با بررسی دقیق، عیار واقعی طلا را تعیین کرده و به آن اعتبار رسمی می بخشند تا خریدار و فروشنده با اطمینان کامل معامله کنند.
فرآیند آبکاری طلا (Gold Plating)
«آبکاری طلا» یکی از کاربردی ترین اصطلاحات بازار طلا است که به فرآیند پوشش دهی فلزات دیگر مانند نقره یا پلاتین با یک لایه نازک از طلا گفته می شود. این روش که معمولاً با استفاده از طلای 24 عیار انجام می گیرد، نه تنها جلوه ای درخشان به زیورآلات می بخشد، بلکه به عنوان یک لایه محافظ، مانع از خوردگی، اکسیداسیون و تغییر رنگ فلز پایه در طول زمان شده و طول عمر آنها را افزایش می دهد.
مفهوم انگ طلا
«انگ طلا» که نشان دهنده میزان خلوص و عیار قطعه است، از مهم ترین اصطلاحات بازار طلا برای شناسایی کیفیت محسوب می شود و معمولاً با درج حرف K بر روی زیورآلات مشخص می گردد. در معاملات، توجه به این انگ اهمیت زیادی دارد، زیرا هرچه عیار طلا بالاتر باشد، میزان مقاومت ساختاری آن در برابر عوامل محیطی نظیر رطوبت و گرما نیز بیشتر خواهد بود.
قالکاری طلا
«قالکاری» یا «غالکاری» یک فرآیند تخصصی و فنی است که در زمره اصطلاحات بازار طلا جای دارد و به مهارت جداسازی طلا از سایر فلزات، ناخالصی ها و ضایعات اشاره می کند. این عملیات که به طور گسترده برای بازیابی فلزات گرانبها از قطعات الکترونیکی مانند بردهای موبایل و کامپیوتر استفاده می شود، نقشی کلیدی در استخراج دوباره طلا و بازگشت آن به چرخه تولید ایفا می کند.
بوته ذوب طلا
در میان اصطلاحات بازار طلا، «بوته ذوب» به ظرفی تخصصی گفته می شود که برای ذوب کردن فلز طلا به کار می رود. این ظروف که اغلب از جنس سرامیک های مقاوم به حرارت ساخته می شوند، توانایی تحمل دماهای بسیار بالا را دارند تا طلا بدون آسیب رسیدن به ظرف، به حالت مذاب درآید. بوته های ذوب در اشکال و اندازه های مختلفی تولید می شوند تا پاسخگوی نیازهای متفاوت در فرآیند ذوب کاری باشند.
قیراط؛ واحد وزن جواهرات
«قیراط» یکی دیگر از اصطلاحات بازار طلا و جواهر است که به طور اختصاصی برای اندازه گیری وزن سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی نظیر زمرد، یاقوت و مروارید به کار می رود. برای درک بهتر وزن جواهرات، دانستن این نکته ضروری است که هر قیراط معادل 200 سوت و هر گرم طلا برابر با 5 قیراط است؛ این واحد در معاملات تخصصی سنگ های زینتی کاربرد فراوانی دارد.
بنکدار طلا
در ساختار تجاری صنف طلا، به عمده فروشان این حوزه «بنکدار» می گویند. بنکداران طلا که نقش مهمی در اصطلاحات بازار طلا ایفا می کنند، محصولات را مستقیماً از سازندگان تهیه کرده و با افزودن اجرت ساخت ناچیز، آنها را به طلافروشان خرد عرضه می کنند. این واسطه ها حلقه اصلی اتصال بین کارگاه های تولیدی و مغازه های سطح شهر هستند.
عیار طلا
«عیار» نشان دهنده میزان خلوص طلا و فلزات گران بهاست که در اصطلاحات بازار طلا بسیار حیاتی است. این عدد که معمولاً می تواند بین 8 تا 24 متغیر باشد، ارزش و کیفیت قطعه را تعیین می کند؛ هرچه عیار بالاتر باشد، خلوص آن بیشتر است. در ایران، عیار 18 (750) به عنوان استاندارد متداول و پذیرفته شده برای ساخت مصنوعات و زیورآلات طلا شناخته می شود.
انس طلا
انس که با نماد OZ نشان داده می شود، واحدی بین المللی برای اندازه گیری وزن فلزات گرا‌نبهایی نظیر طلا و نقره است که هر واحد آن دقیقاً معادل 31.10343 گرم وزن دارد. در حالی که این واحد در بازارهای جهانی، به ویژه در کشورهای اروپایی و آمریکا، مبنای اصلی معاملات طلا محسوب می شود، در بازار ایران برای وزن کشی طلا از واحد سنتی «مثقال» استفاده می گردد که این تفاوت، یکی از نکات مهم در میان اصطلاحات بازار طلا برای فعالان این حوزه است.
تسلط بر اصطلاحات و فوت و فن های بازار طلا برای هر سرمایه گذاری لازم است، اما تریدر و سرمایه‌گذار موفق کسی است که بداند تمام دارایی اش را نباید فقط روی یک شکل از دارایی متمرکز کند؛ موضوعی که در مقاله معرفی آرم اینوست به زیبایی آن را باز کرده‌ایم. لازم نیست نگران کمبود دانش بورسی یا بازار طلا باشید؛ آرم اینوست آمده است تا مسیر را برای هر کسی ساده کند. با نصب اپلیکیشن آرم اینوست، فرآیند سخت سبدریزی و حفاظت از دارایی را به یک تیم متخصص بسپارید و با خیال راحت سود ببرید.
نظر بدهید