در دنیای بلاک چین و هوش مصنوعی، چالش اصلی شکل گیری اعتماد میان ماشین هایی است که به جای انسان ها با هم تعامل و معامله می کنند زیرا ایجنت های هوش مصنوعی تاکنون هویت شفاف و سابقه قابل بررسی روی زنجیره نداشتند. استاندارد جدید ERC-8004 اتریوم با هویت بخشی به این ایجنت ها مشکل را حل کرده و امکان ثبت هویت، سابقه و اعتبارسنجی آنها را روی زنجیره فراهم می کند تا سایر ایجنت ها در سراسر شبکه های سازگار با ماشین مجازی اتریوم بتوانند آنها را شناسایی و ارزیابی کنند. اگر علاقه مند هستید استاندارد ERC-8004 و قابلیت های آن را بهتر بشناسید، با این مطلب همراه باشید.
استاندارد ERC-8004 چیست؟
استاندارد ERC-8004 که با نام رسمی «ایجنت های بدون نیاز به اعتماد (Trustless Agents)» شناخته می شود، یکی از پروپوزال های بهبود اتریوم (EIP) است که در آگوست 2025 معرفی شد و هدف آن ایجاد یک زیرساخت اعتماد غیرمتمرکز برای ایجنت های هوش مصنوعی مستقل می باشد. این استاندارد به ماشین ها اجازه می دهد بدون نیاز به دخالت انسان، یکدیگر را شناسایی و ارزیابی کرده و با هم تعامل داشته باشند و در اواخر ژانویه 2026 روی مین نت اتریوم اجرا شد. در واقع، ERC-8004 پاسخی به این چالش اساسی است که در عصر اینترنت، ماشین ها چگونه بدون دخالت انسان می توانند به یکدیگر اعتماد کنند.
توسعه دهنده استاندارد ERC-8004
استاندارد ERC-8004 توسط تیمی متشکل از مارکو دی روسی، داویده کراپیسی، جردن الیس و اریک رپل نوشته شده است و بر پایه استانداردهای قبلی اتریوم نظیرEIP-712 ، ERC-721 و EIP-155 ساخته شده و کدهای آنها را برای پشتیبانی از هویت و اعتبار ماشین ها توسعه داده است. این استاندارد بخشی از حرکت بزرگ تری به نام «اقتصاد ایجنت (Agent Economy)» محسوب می شود که در آن سیستم های هوش مصنوعی به صورت خودکار معامله و مذاکره می کنند و خدمات ارائه می دهند.
روش کار استاندارد ERC-8004
استاندارد ERC-8004 با ایجاد سه ثبت آن چین روی بلاک چین، زیرساخت لازم برای هویت بخشی و اعتبارسنجی ایجنت های هوش مصنوعی را فراهم می کند. اولین ثبت، ثبت هویت (Identity Registry) نام دارد که طی آن هر ایجنت هوش مصنوعی به صورت یک توکن غیرمثلی ERC-721 ساخته می شود و یک شناسه جهانی دریافت می کند. این توکن مانند یک پاسپورت غیرمتمرکز برای هوش مصنوعی عمل می کند و اطلاعاتی شامل وظایف، مکان فعالیت و نحوه ارتباط با ایجنت را در خود ذخیره می نماید.
دومین ثبت، ثبت سابقه (Reputation Registry) است که به مشتریان اعم از انسان یا ماشین ها اجازه می دهد بازخوردهای مرتبط با ایجنت از جمله امتیازها، برچسب ها و شواهد خارج از زنجیره را ارائه دهند. این بازخوردها روی بلاک چین قابل بررسی هستند و اعتماد قابل ترکیب و قابل انتقالی را برای تعاملات آینده ایجاد می کنند. سومین ثبت، ثبت اعتبارسنجی (Validation Registry) نام دارد که به اشخاص ثالث اجازه می دهد وظایف مهم ایجنت ها را بررسی کنند. اعتبارسنج ها می توانند بین صفر تا 100 امتیاز دهند و در صورت تمایل اثبات های رمزنگاری خود را پیوست کنند. این لایه اطمینان و اعتبار بیشتری برای کارهای حساس مانند مشاوره مالی، تولید خروجی مدل ها یا معاملات خودکار ایجاد می نماید.
شبکه های فعال پشتیبانی کننده از استاندارد ERC-8004
استاندارد ERC-8004 روی اتریوم و تمامی شبکه های سازگار با ماشین مجازی اتریوم (EVM) فعال است و بر اساس داده های پلتفرم 8004scan.io، تاکنون 21 هزار و 562 ایجنت در زنجیره های اصلی EVM ثبت شده اند که این تعداد در حال نزدیک شدن به 30 هزار است. شبکه اتریوم با 11 هزار و 369 ایجنت در صدر قرار دارد و پس از آن زنجیره بیس (Base) با 4 هزار و 379 ایجنت، نوسیس (Gnosis) با 2 هزار و 679 ایجنت و بی ان بی اسمارت چین (BNB Smart Chain) با 2 هزار و 317 ایجنت در رده های بعدی جای گرفته اند.
شبکه های موناد، آپتیمیزم، آربیتروم، پالیگان، لینیا، آوالانچ و ایکس لیر هر یک میزبان بین 98 تا 128 ایجنت هستند و شبکه های دیگری مانند سلو (Celo)، ابسترکت (Abstract)، مگا ای تی اچ (MegaETH)، تایکو (Taiko)، اسکرول (Scroll) و منتل (Mantle) تعداد کمتری ایجنت را در خود جای داده اند، در حالی که برخی شبکه ها مانند پلاسما (Plasma) هنوز هیچ ایجنتی با این استاندارد ثبت نکرده اند. نکته قابل توجه اینکه اگرچه اتریوم همچنان مرکز اصلی ایجنت ها محسوب می شود اما شبکه های لایه 2 مانند بیس به سرعت در حال تبدیل شدن به هاب های فعال برای ایجنت های هوش مصنوعی هستند.
دلیل نیاز ایجنت های هوش مصنوعی به استاندارد ERC-8004
پروتکل های موجود مانند MCP و A2A اگرچه به ایجنت ها اجازه می دهند توانایی های خود را معرفی و احراز هویت شوند اما اعتماد قابل حمل و امکان شناسایی بین شبکه ای را فراهم نمی کنند. استاندارد ERC-8004 این شکاف را پر می کند و به ایجنت ها امکان می دهد به جای تکیه بر بازارهای متمرکز یا فهرست های مدیریت شده، توانایی های خود را روی بلاک چین منتشر کنند، امتیاز و سابقه کسب نمایند و در صورت نیاز مورد اعتبارسنجی شخص ثالث قرار گیرند. نتیجه این رویکرد، ایجاد یک لایه زیرساختی خنثی است که در آن اعتماد قابل برنامه ریزی می شود و این بی طرفی به ایجنت اجازه می دهد هویت و سابقه خود را از یک شبکه به سایر زنجیره ها منتقل کند بدون اینکه مجبور باشد دوباره از صفر شروع نماید.
کاربردهای متنوع استاندارد ERC-8004 در اقتصاد عامل ها
استاندارد ERC-8004 کاربردهای گسترده ای در دنیای عامل های هوش مصنوعی پیدا کرده است و عامل های ثبت شده با این استاندارد عمدتاً به عنوان دستیاران بازار کریپتو، ربات های مشاور امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، ابزارهای تولید محتوا و سیستم های معاملات خودکار مورد استفاده قرار می گیرند. جالب اینکه برخی از این عامل ها از پرداخت های خودکار پروتکل x402 نیز پشتیبانی می کنند؛ اگرچه سیستم پرداخت مستقیماً جزئی از استاندارد ERC-8004 نیست اما این دو به راحتی می توانند با هم ترکیب شوند و عاملی که هم هویت و اعتبار ثبت شده داشته باشد، می تواند مستقل و بدون دخالت انسان تسویه مالی انجام دهد.
در واقع، استاندارد ERC-8004 در حال پایه گذاری زیرساخت تجارت ماشین به ماشین است و با ایجاد یک لایه اعتماد شفاف و قابل برنامه ریزی، زمینه را برای شکل گیری بازاری فراهم می کند که در آن عامل های هوش مصنوعی بتوانند بدون نیاز به واسطه های متمرکز، یکدیگر را کشف کنند، با هم مذاکره نمایند و به تبادل کالا و خدمات بپردازند.
نظر بدهید